การวินิจฉัยผู้ที่มีภาวะซึมเศร้านั้นสามารถแบ่งออกเป็นสองจำพวกใหญ่ แบบแรกคือ ผู้ที่มีอาการซึมเศร้าในระยะสั้น ซึ่งอาจเกิดขึ้นจากความเปลี่ยนแปลงอย่างกระทันหันในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็น ภาวะซึมเศร้าหลังการหย่าร้าง ภาวะซึมเศร้าหลังจากตกงาน หรือ เกษียณอายุ รวมไปถึงภาวะซึมเศร้าอันเกิดจากการสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รักภายในครอบครัว ทั้งหมดนี้ถือว่าเป็นภาวะซึมเศร้าในระยะสั้น หรือ Situation Depression
ขณะที่อีกแบบคือ Chemical depression หรือ อาการผิดปกติของการหลั่งของสารเคมี หรือ โฮโมนในสมอง อันนำไปสู่สภาวะซึมเศร้า ที่จะมีการรักษาแตกต่างออกไปจาก Situation depression และอาการ Chemical depression นั้นสามารถเกิดขึ้นได้แม้ว่าคุณจะประสบความสำเร็จในชีวิตมากเพียงใดก็ตาม ดังนั้นลองมาสำรวจตัวคุณเองกันด้วยคำถามด้านล่างนี้เพื่อพิจารณาเบื้องต้นว่าคุณอยู่ในความเสี่ยงที่จะตกอยู่ในภาวะซึมเศร้า อันเนื่องมาจากความผิดปกติของเคมีในสมองหรือไม่
1. คุณมีชีวิตที่เต็มไปด้วยความรู้สึกเศร้าสลด เจอเรื่องเพียงเล็กน้อยก็ต้องเสียน้ำตา รู้สึกว่างเปล่า และ ไร้ความหวังหรือไม่
2. คุณมีอารมณ์โกรธ ฉุนเฉียว หรือ โมโหง่ายขึ้นกว่าปกติหรือไม่
3. คุณหมดความสนใจเรื่องที่เคยทำให้คุณรู้สึกมีความสุขหรือไม่
4. คุณมีอาการนอนไม่หลับ และ กระสับกระส่ายตลอดคืนโดยหาสาเหตุไม่ได้หรือไม่
5. ช่วงเวลาการนอนของคุณเปลี่ยนไปไหม และใช้เวลาอยู่บนเตียงมากกว่าปกติหรือไม่
6. ลักษณะการกินของคุณเปลี่ยนไปไหม น้ำหนักของคุณลดลงหรือเพิ่มขึ้นอย่างผิดปกติหรือไม่
7. คุณมีความกังวลมากกว่าปกติหรือไม่
8. คุณติดอยู่กับความรู้สึกว่าตัวเองไร้ค่าหรือไม่
9. คุณรู้สึกกดดันกับช่วงเวลาที่ยากลำบากหรือไม่
10. คุณเคยคิดเรื่องฆ่าตัวตายหรือไม่
11. คุณมีปัญหาทางด้านสุขภาพที่ไม่เคยเป็นมาก่อนอย่างปวดหัว หรือ ปวดหลังหรือไม่
จากคำถามด้านบนถ้าคุณมีคำตอบว่า “ใช่” เกือบทุกข้อ หรือ “ใช่” ในทุกข้อ คุณมีความเสี่ยงที่จะมีอาการของภาวะซึมเศร้า เนื่องจากความผิดปกติของเคมีในสมอง และ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที เพราะภาวะซึมเศร้านั้นรักษาได้ เหมือนโรคทั่วไป เพียงแต่อาการอาจไม่ชัดเจนเหมือนโรคอื่นๆ แต่จะส่งผลกระทบโดยตรงกับอารมณ์และความนึกคิด ดังนั้นการปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ จึงเป็นทางออกที่ดีที่สุด
