จะเกิดอะไรขึ้นกับสมอง… ถ้าอดนอนหรือนอนไม่หลับ?


การนอนกินเวลาถึง 1 ใน 3 ของชีวิตคนเรา แต่แปลกใจที่หลายคนไม่ค่อยให้ความสำคัญเกี่ยวกับเรื่องของการนอน จริง ๆ แล้วการนอนสำคัญกับชีวิตและสุขภาพของเรามาก เพราะการนอนช่วยให้ร่างกายสามารถปรับสมดุล ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ ช่วยให้มีสุขภาพที่ดี ซึ่งถ้าเราอดนอนหรือนอนไม่หลับ นอกจากจะส่งผลต่อร่างกายแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อสมองด้วยเช่นกัน ถ้านอนไม่หลับจะเกิดอะไรขึ้นกับสมอง?

  • ความจำสั้นและไม่มีสมาธิ เวลาที่เราหลับสมองจะจัดการกับความทรงจำ โดยโอนถ่ายความทรงจำระยะสั้นเข้าสู่สมองส่วนที่เก็บความทรงจำระยะยาว ทำให้เราสามารถจดจำสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นได้ดี หากเราอดนอนเป็นเวลานานก็จะทำให้สมองไม่สามารถรับความทรงจำใหม่ ๆ ได้ นี้จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเราถึงไม่สามารถจดจำสิ่งต่าง ๆ ได้มากหากอดนอน นอกจากนี้ยังทำให้ไม่มีสมาธิจดจ่ออยู่กับสิ่งรอบตัวอีกด้วย
  • สมองไม่สามารถกำจัดสารพิษที่ตกค้างได้ ปกติสมองจะทำการกำจัดสารพิษที่ตกค้างอยู่ในสมองออกไปทุกคืนที่เรานอนหลับ และหนึ่งในสารพิษที่ถูกกำจัดออกไปนั้นก็คือ บีตา แอมีลอยด์ (Beta Amyloid) โปรตีนที่เป็นพิษต่อร่างกาย ที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดโรคสมองเสื่อมหรืออัลไซเมอร์ ดังนั้น ถ้าเราอดนอนหรือนอนไม่เพียงพอก็ทำให้สมองเสี่ยงที่จะเป็นโรคอัลไซเมอร์ได้
  • เสี่ยงเกิดเส้นเลือดอุดตันในสมอง
  • จากผลการศึกษาพบว่าถ้าเรานอนหลับน้อยกว่า 6 ชั่วโมงต่อวัน จะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดเส้นเลือดอุดตันในสมองมากขึ้นถึง 4.5 เท่า เมื่อเทียบกับคนที่นอนหลับ 7-8 ชั่วโมง เนื่องจากสมองไม่สามารถกำจัดของเสียที่ตกค้างอยู่ในสมองให้หมดไป เพราะกระบวนการจำกัดของเสียจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อเราได้นอนอย่างเต็มอิ่มเท่านั้น
  • ทุกเซลล์ในร่างกายจะทำงานตลอดเวลาขณะที่เราตื่น ทำให้เกิดการเผาผลาญพลังงานอยู่ตลอด และหนึ่งในสารที่ร่างกายสร้างขึ้นขณะใช้พลังงานก็คือสารอะดีโนซีน (Adenosine) ยิ่งสมองสะสมสารอะดีโนซีนมากเท่าไหร่ เราก็จะยิ่งง่วงมากขึ้นเท่านั้น และหากไม่ได้รับการพักผ่อนที่เพียงพอแล้วอาจจะทำให้เราเสี่ยงเป็นโรคอื่น ๆ ตามมาได้อีกด้วย

ทีนี้ก็รู้แล้วว่าการอดนอนหรือนอนไม่หลับส่งผลต่อสมองของเราอย่างไรบ้าง ดังนั้น นอนหลับพักผ่อนกันเยอะ ๆ อย่าให้สมองต้องทำงานหนัก แต่ถ้าใครที่หลับยาก นอนไม่ค่อยหลับจริง ๆ คุณอาจเป็นโรคเกี่ยวกับการนอนหลับอยู่ก็เป็นได้ แนะนำให้ไปพบแพทย์ตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาดีกว่า เพราะอาการนอนไม่หลับไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

สายด่วนสุขภาพโทร. 0 2743 9999 ต่อ 2999 Line Official : @ramhospital

ที่มา: โรงพยาบาลรามคำแหง