เรื่องไม่ปกติที่เราทำให้มันกลายเป็นเรื่องปกติ

เชื่อว่าคุณผู้อ่านหลาย ๆ ท่านที่ได้เห็นข่าวสารในปัจจุบัน จะมีอาการเบื่อหน่ายอย่างหนึ่งที่คล้าย ๆ กัน คือเห็นการถูกทำซ้ำของเนื้อหา ในทุกสื่อ ในทุกแพลตฟอร์ม บางที่ก็แต่งเสริมเติมสีเข้าไปบ้าง บางที่ก็เอาคลิปที่เห็นกันแล้วในโลกโซเชียลมาออกซ้ำแล้วซ้ำอีกบ้าง บางที่ใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยเล่าเรื่องเพื่อให้เห็นภาพเหตุการณ์ ซึ่งก็เป็นเรื่องเดียวกันนั่นแหละ หรือบางที่ก็ใช้วิธีการเล่าจากความเข้าใจที่ถูกบ้างผิดบ้างของพิธีกร

ส่วนโซเชียลมีเดียนั้นไม่ต้องพูดถึง เราได้เห็นจากในทุกไทม์ไลน์ของแพลตฟอร์ม มีคนที่เรียกตัวเองว่า Influencer มาเล่าให้ฟังบ้าง ทำมีมล้อบ้าง ในขณะที่อีกหลายคนมาพร้อมกับความคิดเห็นที่ใช้ถ้อยคำรุนแรงและหยาบคาย และหลายครั้งที่เรื่องจริงถูกจัดการให้บิดเบี้ยวไปจากความจริงเดิม กลายเป็นความจริงใหม่ที่เกิดขึ้นจากความเชื่อแบบทฤษฎีสมรู้ร่วมคิด และเรื่องดังกล่าวก็ถูกส่งต่อ จนทำให้เกิดความเข้าใจผิด และกลายเป็นปัญหาของเฟกนิวส์ในปัจจุบัน

ใช่ค่ะ! เราอยู่ในสังคมที่ข้อมูลข่าวสารเป็นในลักษณะแบบที่เล่าให้ฟังข้างบน ผู้เขียนเคยถามตัวเองว่า “จะมีสักกี่เรื่องที่มีความจริงผสมอยู่บ้าง” เพราะคำว่าสื่อกับความน่าเชื่อถือนั้นหมดไปนานแล้ว ปัจจุบัน สังคมสื่อคือการยืนอยู่โดยอาศัยเรตติ้งการรับชม ยอดแชร์ ยอดไลก์ รวมไปถึงการทำให้คลิปจากข่าวหรือข่าวที่เป็นคลิปนั้นกลายเป็นไวรัลในสังคมโซเชียลมีเดีย และด้วยจุดประสงค์ที่เปลี่ยนไปแบบนั้น เราไม่ต้องแปลกใจที่สังคมยุคนี้จะเชื่อในสิ่งที่ผิด หรือมองว่าเรื่องที่ควรจะเป็นเรื่องปกติ ไม่เป็นเรื่องปกติ

สัปดาห์ที่ผ่านมาด้วยความรู้สึกรำคาญกับข่าวสารที่มีแต่การผลิตซ้ำในเรื่องเดียวกัน แทบจะในทุกประเภทข่าว ผู้เขียนเลยปิดทุกการสื่อสาร และหยิบเอา “บันทึกในกลักไม้ขีด” หนังสือของ “อุมแบร์โต เอโค” นักเขียนชื่อดังชาวอิตาเลียน ที่ได้ให้มุมมองถึงสังคมยุคใหม่ ที่ทำให้เรื่องไม่ปกติกลายเป็นเรื่องปกติได้ จากตอนหนึ่งในหนังสือที่มีชื่อว่า “เค้กสตรอว์เบอร์รี่ครีมสด” เมื่ออุมแบร์โต เล่าถึงเหตุการณ์อันน่าสยดสยองในวัยเด็กเมื่อได้พบเห็นอุบัติเหตุบนท้องถนน ได้เห็นคนตายตรงหน้าและสภาพศพของผู้เสียชีวิตนั้นทำให้เขานึกถึง “เค้กสตรอว์เบอร์รี่ครีมสด”

เหตุการณ์ดังกล่าวติดตาเขามาตลอดชีวิต และทำให้เขาหลีกเลี่ยงที่จะต้องเจอกับเหตุการณ์แบบนี้อีก ซึ่งอุมแบร์โตได้เปรียบเทียบกับยุคสมัยปัจจุบันที่ผู้คนสามารถเสพคลิปอุบัติเหตุหรือข่าวอาชญากรรมแบบเสมือนจริงโดยไม่ได้รู้สึกอะไร เพราะข่าวหรือเนื้อหาในลักษณะดังกล่าวนั้นมีให้ชมทุกวัน จนทำให้คนในยุคสมัยปัจจุบันรู้สึกว่าเป็นเรื่องปกติ ทั้งที่ความเป็นจริงแล้ว อุบัติเหตุหรืออาชญากรรมที่เกิดขึ้นในสังคมนั้นเป็นเรื่องไม่ปกติ เป็นเรื่องที่ไม่ควรเกิดขึ้น ไม่ว่าจะกับใครก็ตามที

ถึงเวลานี้แล้ว เราคงต้องถามตัวเองกันแล้วว่าเราจะปล่อยให้เรื่องไม่ปกติกลายเป็นเรื่องปกติ ตามวิถีของสื่อในปัจจุบัน ที่มักจะพูดกันว่า ที่ต้องสร้างเนื้อหาแบบนี้เพราะคนชอบ หรือจะปรับความรับรู้ของเราใหม่ และใช้วิจารณญาณให้มากขึ้นเมื่อต้องเสพเนื้อหาจากสื่อในปัจจุบัน เพื่อที่คุณจะได้ไม่เป็นเพียงเครื่องมือในการผลิตซ้ำ เฟกนิวส์ หรือ Misleading Content

แล้วพบกันใหม่สัปดาห์หน้าค่ะ