แมสก์การแพทย์ขาดตลาด หันมาใช้แมสก์ผ้าแทนได้นะ

เพิ่งติดเทรนด์ทวิตเตอร์สด ๆ ร้อน ๆ ไปเมื่อเช้านี้กับ #หน้ากากอนามัย เพราะเมื่อ COVID-19 กลับมาสร้างความวุ่นวายให้กับคนไทยกันแบบชวนขนหัวลุกขนาดนี้ นั่นทำให้คนไทยตื่นตัวระคนตื่นตูมกันอีกครั้งเช่นเดียวกัน เมื่อหลายเดือนที่ผ่านมา หลาย ๆ คนใส่หน้ากากอนามัยหรือหน้ากากผ้าแบบใส่ ๆ ถอด ๆ บ้างก็ดึงมาไว้ใต้จมูกหรือคาง หรือบางคนก็ไม่ใส่เลย นี่จึงน่าจะเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ COVID-19 กลับมาระบาดอีกครั้ง จากการติด ๆ กันมาจากแหล่งเดียวกัน

อย่างที่บอก เมื่อคนตื่นตระหนก มหกรรมกว้านซื้อหน้ากากอนามัยก็กลับมาลุกเป็นไฟเหมือนกัน มีทั้งหาไม่ได้ หรือไม่ก็เจอร้านที่ถือโอกาสขึ้นราคาหลายเท่าตัว แต่คนก็ต้องซื้อเพราะต้องใช้ ทั้งนี้ มีหน้ากากอยู่แบบหนึ่งที่มีลักษณะคล้ายหน้ากากทางการแพทย์ แต่มันบางกว่ามาก และก็แทบจะป้องกันอะไรไม่ได้เลย หน้ากากลักษณะนี้ หากซื้อเป็นกล่อง ข้างกล่องจะระบุว่า Non-Medical Mask หรือก็คือ มันไม่ใช่หน้ากากทางการแพทย์ เพียงแต่รูปร่างหน้าตาเหมือนกันเท่านั้น ซึ่งหมายความว่าเราแทบใช้ประโยชน์จากมันไม่ได้เลย เพราะประสิทธิภาพในการป้องกันมันต่างกัน

แล้วจะทำอย่างไรดี โรคก็ต้องป้องกัน แต่อุปกรณ์ที่จะป้องกันก็เริ่มขาดตลาดอีกแล้ว Tonkit360 จึงขอแนะนำหน้ากากที่พอจะใช้แทนหน้ากากอนามัยทางการแพทย์ได้ คือ “หน้ากากผ้า” ทั้งนี้ทั้งนั้นก็ไม่ได้แปลว่าทุกผ้าจะใช้ได้ถ้าเป็นหน้ากากผ้าแบบผ้าลายการ์ตูนที่มีขายโดยทั่วไป จับแล้วบางมาก เมื่อสวมเข้ากับหน้า เวลาหายใจออก เอามืออังแล้วรู้สึกถึงลมหายใจออกปะทะฝ่ามือได้ชัดก็อย่าใช้เลย ป้องกันอะไรไม่ได้เหมือนกัน เหมือนใส่แบบเสียไม่ได้มากกว่า

โดยหน้ากากผ้าที่สามารถนำมาใช้ป้องกันตัวเองจาก COVID-19 แบบที่พอจะทดแทนหน้ากากอนามัยทางการแพทย์นั้น กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เคยชี้แจงว่าหน้ากากผ้าสามารถป้องกัน COVID-19 ได้ ทั้งยังแนะนำให้เป็นทางเลือกสำหรับคนที่ไม่ได้ป่วย หรือไม่ได้มีความเสี่ยงในการติดเชื้อมากขนาดนั้น แต่ผ้าที่นำมาเย็บเป็นหน้ากากผ้าแบบที่จะสามารถป้องกัน COVID-19 ได้นั้น จะต้องมีคุณสมบัติสำคัญคือ

• ป้องกันอนุภาคขนาดเล็กได้
• ป้องกันการซึมผ่านของน้ำได้
• สามารถนำไปซักทำความสะอาดได้หลายครั้ง

ดังนั้นผ้าที่จะใช้จึงต้องมีคุณสมบัติตามที่กล่าวข้างต้น ถึงจะมีประสิทธิภาพในการเป็นหน้ากากผ้าที่ป้องกัน COVID-19 ได้ โดยจากการศึกษา พบว่าผ้าที่เหมาะสมสำหรับนำมาเย็บเป็นหน้ากากผ้าป้องกัน COVID-19 ได้นั้น มี 5 ชนิด

1. ผ้าฝ้ายมัสลิน

ผลิตจากใยฝ้าย 100 เปอร์เซ็ต์ เราจะคุ้นเคยในลักษณะเป็นผ้าขาว ผ้าย้อมสี พิมพ์ดอก ใช้ตัดเป็นเสื้อชั้นในผ้ากันเปื้อน ผ้าซับใน ผ้าเช็ดหน้า ผ้าปูที่นอน หรือปลอกหมอน

คุณสมบัติของผ้ามัสลิน คือ เป็นผ้าเนื้อละเอียด ระบายอากาศดี แห้งเร็ว น้ำหนักเบา ไม่ระคายเคืองผิวหนัง และเป็นเส้นใยธรรมชาติ 100 เปอร์เซ็นต์ เมื่อสัมผัสจะรู้สึกสบาย เนื้อผ้าลื่นพอประมาณ เนื้อผ้าเป็นขนและแข็งจึงมีความแข็งแรงทนทานต่อการซักทำความสะอาด

2. ผ้าฝ้ายดิบ

ผลการทดสอบพบว่าผ้าฝ้ายดิบเมื่อนำผ้ามาประกอบกัน 2 ชั้น เส้นใยผ้าสามารถกันอนุภาคขนาดเล็กได้ใกล้เคียงหน้ากับกากอนามัยทางการแพทย์ และได้ศึกษาจำนวนครั้งของการซักล้างในหน้ากากผ้าฝ้ายดิบพบว่าสามารถซักได้มากกว่า 100 ครั้ง โดยที่คุณภาพของเนื้อผ้าไม่เสื่อม

3. ผ้านาโน

เช่นเดียวกันกับผ้าฝ้ายมัสลินและผ้าฝ้ายดิบเมื่อนำผ้ามาประกอบกัน 2 ชั้นพบเส้นใยผ้าสามารถกันอนุภาคเล็กขนาดเล็กได้ใกล้เคียงหน้ากากอนามัยทางการแพทย์ แต่จำนวนครั้งของการซักทำความสะอาดพบว่าหน้ากากผ้านาโนสามรถซักได้ประมาณ 10 ครั้ง

4. ผ้ายืด

ผลการทดสอบประสิทธิภาพการต้านการซึมผ่านของละอองน้ำ พบว่าหน้ากากหน้ากากผ้ายืดสามารถต้านการซึมผ่านของละองน้ำได้ในระดับหนึ่ง แต่ไม่สามารถกักอนุภาคขนาดเล็กได้

5. ผ้าสาลู

ผลการทดสอบประสิทธิภาพการต้านการซึมผ่านของละอองน้ำ พบว่าหน้ากากหน้ากากผ้าสาลูสามารถต้านการซึมผ่านได้ดีที่สุดเทียบเท่าผ้าฝ้ายมัสลิน แต่ไม่สามารถกักอนุภาคขนาดเล็กได้

ซึ่งกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้ทดสอบประสิทธิภาพของผ้าชนิดต่าง ๆ เพื่อดูผ้าชนิดใดเหมาะที่สุดที่จะนำมาใช้ทดแทนหน้ากากอนามัยทางการแพทย์ได้ พบว่าผ้าฝ้ายมัสลินเหมาะสำหรับใช้ทำหน้ากากผ้าป้องกัน COVID-19 มากกว่าผ้าชนิดอื่น เนื่องจากมีประสิทธิภาพในการกันละอองน้ำได้ดีที่สุด เส้นใยผ้าสามารถกันอนุภาคเล็ก ๆ ได้ดีกว่าผ้าชนิดอื่น และสามารถนำไปซักทำความสะอาดเพื่อนำกลับมาใช้งานได้มากถึง 100 ครั้ง

ส่วนองค์การอนามัยโลก (WHO) เองก็พูดถึงหน้ากากผ้าเช่นเดียวกัน ว่าถ้าเลือกผ้าเหมาะสม สวมใส่อย่างถูกวิธี ก็ช่วยให้เราปลอดภัยจาก COVID-19 ได้เหมือนกัน ทั้งยังให้คำแนะนำในการสวมใส่หน้ากากผ้าเพื่อป้องกัน COVID-19 ด้วย ดังนี้

สิ่งที่ต้องปฏิบัติ

• ล้างมือก่อนสัมผัสหน้ากากผ้า
• ตรวจสอบดูว่าหน้ากากผ้ามีร่องรอยความสกปรกหรือไม่
• สวมใส่หน้ากากผ้าให้พอดีกับรูปหน้า โดยไม่ให้มีช่องว่างระหว่างผิวหน้ากับหน้ากาก
• สวมใส่โดยให้ปิดปาก จมูก และคางอย่างมิดชิด
• หลีกเลี่ยงการสัมผัสหน้ากากผ้า
• ทำความสะอาดมือก่อนถอดหน้ากากผ้า
• ถอดหน้ากากผ้าโดยใช้มือจับที่สายรัดหลังใบหูหรือหลังศีรษะ
• เมื่อถอดออกมาแล้ว ให้เก็บหน้ากากผ้าไว้ในถุงพลาสติกปิดผนึกที่สะอาด ถ้าไม่สกปรกหรือเปียกชื้น ถุงสามารถใช้ซ้ำได้
• เมื่อจะนำหน้ากากออกจากถุง ให้นำสายรัดโผล่ขึ้นมาก่อนแล้วดึงสายรัดขึ้นมา ไม่จับที่ตัวหน้ากาก
• ซักหน้ากากผ้าด้วยน้ำสบู่หรือผงซักฟอก หากเป็นน้ำที่ร้อนด้วยจะดีมาก และควรเปลี่ยนนำมาซักทุกวัน
• ล้างมือให้สะอาดหลังถอดหน้ากากออก

สิ่งที่ไม่ควรปฏิบัติ

• อย่าใช้หน้ากากผ้าที่ดูแล้วมีร่องรอยสกปรก
• อย่าใส่หน้ากากผ้าแบบหลวม ๆ
• อย่าใส่หน้ากากผ้าโดยดึงลงมาไว้ใต้จมูก
• อย่าถอดหน้ากากเมื่ออยู่กับคนอื่นในระยะใกล้กว่า 1 เมตร
• อย่าใส่หน้ากากผ้าที่ทำให้หายใจลำบาก
• อย่าใส่หน้ากากผ้าที่สกปรกหรือเปียกแล้ว

ทั้งนี้ องค์การอนามัยโลกยังได้แนะนำอีกว่าเพียงแค่ใส่หน้ากากไม่ว่าจะเป็นหน้ากากทางการแพทย์หรือหน้ากากผ้าก็อาจจะไม่ช่วยอะไรเลย ถ้าเราไม่เว้นระยะห่างระหว่างกัน ไม่ล้างมือบ่อย ๆ หรือล้างมือไม่ถูกวิธี และชอบเอามือไปสัมผัสหน้าหรือหน้ากาก ดังนั้น เราจะปลอดภัยจาก COVID-19 กันได้จริง ๆ ก็ต่อเมื่อปฏิบัติตามมาตรการป้องกันโรคทุกข้ออย่างเคร่งครัด

เพราะฉะนั้น หน้ากากผ้าก็เป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจในสภาวะเช่นนี้ ถ้าเราเลือกชนิดผ้าได้อย่างเหมาะสมก็พอจะทดแทนหน้ากากอนามัยทางการแพทย์ได้ แม้ว่าประสิทธิภาพจะป้องกันไม่ได้ 100 เปอร์เซ็นต์ แต่ก็ยังดีกว่าที่เราไม่สวมอะไรเลย

ข้อมูลจาก กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์