เหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในสังคมเราทุกวันนี้ ช่างสั่นคลอนศรัทธาของคนใจบุญเสียเหลือเกิน มีข่าวมากมายที่รายงานเกี่ยวกับวัด มูลนิธิดัง ๆ หรือองค์กรช่วยเหลือต่าง ๆ นำเงินบริจาคของผู้คนไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ บางคนก็เจอเข้ากับพวกมิจฉาชีพที่ตั้งตัวเป็นมูลนิธิปลอมโกงเงินบริจาค เปิดรับบริจาคจริงแต่นำไปช่วยเหลือคนแบบเปลือก ๆ ปลอม ๆ ยักยอกเงินส่วนใหญ่ไว้กับตัว และเงินส่วนน้อยเอาไปสร้างภาพว่าช่วยเหลือจริง บ้างก็ถูกหลอกตั้งแต่ต้น ไม่มีการนำเงินไปช่วยเหลือใครทั้งนั้น แค่ต้องการเงินมาใช้เองเลยสร้างเรื่องให้เกิดการรับบริจาค ทำให้ผู้คนรู้สึกไม่กล้าที่จะทำบุญอีกต่อไป เพราะถ้าแม้แต่วัดยังเป็นไปได้ ก็ไม่มีที่ไหนที่เป็นไปไม่ได้อีกแล้ว
อย่างไรก็ตาม ยังมีอีกหลายวิธีทำบุญที่เราสามารถเห็นผลลัพธ์ได้โดยตรง บางอย่างไม่จำเป็นต้องใช้เงินด้วยซ้ำ ลดการส่งผ่านเงินบริจาค และไม่จำเป็นต้องพึ่งพาคนกลาง แต่เรายังสามารถส่งมอบสิ่งดี ๆ ให้กับผู้อื่นได้เหมือนเดิม มีวิธีไหนบ้าง Tonkit360 มีมาแนะนำ
1. บริจาคโลหิต
การบริจาคโลหิต เป็นการทำบุญที่ไม่ต้องเสียเงิน ไม่ต้องทำผ่านมูลนิธิรับบริจาค แต่เห็นประโยชน์ได้ค่อนข้างชัดเจน แถมยังได้เห็นสิ่งดี ๆ ที่ผู้อื่นจะได้รับตั้งแต่ตอนที่เรายังมีชีวิตอยู่ด้วย แตกต่างจากการบริจาคอวัยวะหรือบริจาคร่างกาย เพราะโลหิตที่ได้รับจะเข้าสู่ระบบบริการโลหิต เพื่อนำไปใช้รักษาผู้ป่วยที่ต้องการเลือด เช่น ผู้ประสบอุบัติเหตุ ผู้ป่วยผ่าตัด และผู้ป่วยโรคเลือด โดยจะมีการตรวจคัดกรองผู้บริจาคและจัดการโลหิตตามมาตรฐานทางการแพทย์ แถมยังมีข้อดีกับตัวเรา คือได้ตรวจสุขภาพเบื้องต้น และกระตุ้นการสร้างเซลล์เม็ดเลือดใหม่ สามารถไปบริจาคได้ที่ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย หรือหน่วยรับบริจาคที่เป็นทางการ บางครั้งตามโรงพยาบาลต่าง ๆ อาจเปิดขอรับบริจาคฉุกเฉิน หากใกล้บ้านก็สามารถเดินทางไปได้
2. แสดงความจำนงบริจาคอวัยวะ
เป็นการทำบุญอีกอย่างที่ไม่ต้องเสียเงินบริจาค และแม้ว่าในวันที่เขานำเอาอวัยวะของเราไปส่งต่อให้กับผู้อื่น เราจะเสียชีวิตไปแล้ว แต่ก็ยังคงได้ทำประโยชน์ให้กับโลกใบนี้ ด้วยอวัยวะหลายชิ้นในร่างกายอาจช่วยต่อชีวิตให้กับผู้อื่นได้ โดยอวัยวะที่สามารถนำไปปลูกถ่ายได้ เช่น หัวใจ ตับ ไต และปอด ส่วนเรื่องของบุญนั้น มันสำเร็จตั้งแต่ที่เรามีเจตนาที่ดี ต้องการจะช่วยให้ใครสักคนพ้นทุกข์หรือรอดชีวิตแล้ว ไม่ต้องรอให้ถึงช่วงที่เขาตัดอวัยวะเราไปให้คนอื่นหรอก เราสามารถลงทะเบียนแสดงความจำนงผ่านศูนย์รับบริจาคอวัยวะสภากาชาดไทยได้ตั้งแต่ยังมีชีวิต เขาจะมีการจัดสรรอวัยวะและดำเนินการตามหลักเกณฑ์ทางการแพทย์ ไม่ใช่การเลือกผู้รับตามความพอใจของผู้บริจาค ทั้งนี้ควรแจ้งครอบครัวให้ทราบถึงความประสงค์ด้วย
3. แสดงความจำนงบริจาคดวงตา
การบริจาคดวงตาหลังเสียชีวิตไปแล้ว สามารถช่วยให้ผู้ป่วยที่มีปัญหาด้านการมองเห็นบางชนิดสามารถมีโอกาสกลับมามองเห็นได้ นี่จึงเป็นการทำบุญอีกอย่างที่ไม่ต้องใช้เงิน และเราก็แทบจะไม่ต้องเสียอะไรเลย เพราะถึงเวลาที่เขานำดวงตาเราไปให้คนอื่น เราก็ไม่ได้รับรู้อะไรแล้ว แต่ประโยชน์ของมันนี่สิ คือโอกาสที่ใครคนหนึ่งกำลังจะได้มองเห็น มันน่าดีใจมาก ๆ นะ ลองหลับตาแล้วทำใช้ชีวิตดู จะรู้ว่าความมืดจากการมองไม่เห็นมันลำบากแค่ไหน และเรากำลังจะได้ช่วยเหลือพวกเขา สามารถดำเนินการได้ผ่านศูนย์ดวงตาสภากาชาดไทย โดยสามารถแสดงความจำนงล่วงหน้าได้ ผู้ประสงค์บริจาคไม่จำเป็นต้องมีสายตาปกติหรือไม่เคยใส่แว่นจึงจะบริจาคได้ และควรแจ้งญาติให้รับทราบเช่นเดียวกับการบริจาคอวัยวะ
4. อุทิศร่างกายเป็นอาจารย์ใหญ่
เป็นการทำบุญง่าย ๆ หลังจากที่จากโลกนี้ไปแล้ว การให้ความรู้หรือให้ปัญญาแก่ผู้อื่น ถือเป็นการทำบุญที่อานิสงส์แรง เพราะเกิดจากเจตนาที่ดีและความเมตตาที่อยากเห็นผู้อื่นได้ดีหรือพ้นจากความไม่รู้ การอุทิศร่างกายหลังเสียชีวิตให้สถาบันการศึกษาได้ใช้ในการเรียนการสอน ฝึกทักษะทางการแพทย์ และการวิจัย เพื่อผลิตบุคลากรทางการแพทย์ที่มีความรู้ความสามารถ นำไปช่วยชีวิตผู้คนอืกมากมาย คือการทำบุญที่ยังประโยชน์ไม่รู้จบ แทนที่จะปล่อยให้สังขารเน่าเปื่อยไปเฉย ๆ สามารถติดต่อแสดงความจำนงกับคณะแพทยศาสตร์หรือภาควิชากายวิภาคศาสตร์ของมหาวิทยาลัยโดยตรง ทั้งนี้ แต่ละสถาบันมีเงื่อนไขรับบริจาคแตกต่างกัน ควรศึกษาข้อกำหนดเกี่ยวกับการรับร่างหลังเสียชีวิตของแต่ละแห่ง และควรแจ้งครอบครัวให้ทราบ
5. บริจาคให้กับทางโรงพยาบาลโดยตรง
แทนที่จะโอนเงินให้กับเพจหรือมูลนิธิที่เปิดรับบริจาคเงิน-สิ่งของ ทุกวันนี้เราสามารถโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารของโรงพยาบาล หรือมูลนิธิของโรงพยาบาลได้โดยตรงและสะดวกมาก ๆ มี QR Code ให้สแกนบริจาคได้ง่าย ๆ และทางโรงพยาบาลก็จะนำเงินส่วนนี้ไปจัดซื้อเครื่องมือแพทย์ต่าง ๆ หรือการก่อสร้างอาคารเพื่อรองรับผู้ป่วย หรือติดต่อสอบถามกับทางโรงพยาบาลว่ากำลังขาดแคลนอะไร ต้องการให้ช่วยสนับสนุนอะไร แล้วนำสิ่งของนั้น ๆ ไปมอบให้ตามความต้องการจริง เช่น ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ ผ้าอ้อมเด็ก ของใช้สำหรับผู้ป่วยติดเตียง อุปกรณ์ช่วยเหลือผู้ป่วยตามรายการที่โรงพยาบาลแจ้ง ของใช้จำเป็นสำหรับผู้ป่วยยากไร้ ทั้งนี้ควรสอบถามก่อนทุกครั้ง เพราะโรงพยาบาลแต่ละแห่งมีความต้องการและข้อจำกัดในการรับสิ่งของแตกต่างกัน
6. เป็นจิตอาสา/อาสาสมัคร ช่วยเหลืองานสาธารณประโยชน์
การเป็นจิตอาสาหรืออาสาสมัคร คือการเปลี่ยนจากการให้เงิน มาเป็นการให้เวลาและลงแรงกายช่วยเหลืองานสังคมด้วยตัวเอง ก็ถือเป็นการทำบุญได้โดยไม่จำเป็นต้องควักเงินออกจากกระเป๋า ทั้งยังได้เห็นหน้างานและผลลัพธ์ด้วยตาตนเอง ได้ความอิ่มเอมใจและสร้างประโยชน์จริง ลองเริ่มจากการสมัครเข้าร่วมกิจกรรมจิตอาสากับองค์กรที่น่าเชื่อถือ เช่น มูลนิธิกระจกเงา ยุวพัฒน์ หรือโครงการอาสาสมัครต่าง ๆ จากนั้นก็สละเวลาและแรงกายไปช่วยเหลือตามความต้องการ อย่างการช่วยคัดแยกและจัดเตรียมของบริจาคให้ผู้ประสบภัย การช่วยงานครัวหรือแจกจ่ายอาหาร การสอนหนังสือเด็กพิการ สอนทักษะอาชีพให้กับผู้ด้อยโอกาส การจัดกิจกรรมให้ผู้สูงอายุ-ผู้พิการ การช่วยงานโรงพยาบาลหรือสถานสงเคราะห์ ฯลฯ
7. สอนหนังสือหรือแบ่งปันความรู้ให้คนที่ขาดโอกาส
ย้ำอีกครั้งว่าการให้ความรู้ก็เป็นการทำบุญอย่างหนึ่ง แถมยังอานิสงส์แรงด้วย เพราะความรู้ที่ผู้รับได้จากเรา จะไม่ได้จำกัดอยู่ที่ตัวของผู้รับกลุ่มนั้น ๆ เท่านั้น มันสามารถถูกส่งต่อเป็นความรู้ไปสู่บุคคลอื่น ๆ ได้อีกโดยไม่รู้จบ ผู้รับสามารถนำความรู้ไปใช้พัฒนาตัวเองได้ในระยะยาว และนำไปต่อยอด สร้างประโยชน์อื่น ๆ ได้อย่างต่อเนื่องอีกหลากหลายทาง และอาจนำไปสร้างสรรค์สังคมได้ในอนาคต ฉะนั้น หากมีความรู้หรือทักษะเฉพาะด้าน สามารถนำไปช่วยเหลือผู้อื่นได้โดยตรง เช่น สอนการบ้านเด็กในชุมชน สอนอ่านหนังสือให้เด็กเล็ก สอนภาษาให้ผู้ที่ไม่มีทุนเรียนพิเศษ สอนทักษะคอมพิวเตอร์ให้ผู้สูงอายุ ช่วยติวหนังสือให้เด็กที่เตรียมสอบ เป็นต้น
8. บริจาคของจำเป็นให้หน่วยงานที่เปิดรับโดยตรง
หากสนใจทำบุญด้วยวิธีนี้ ลองโทรสอบถามความต้องการของหน่วยงานที่อยากให้ความช่วยเหลือว่าเขาต้องการสิ่งของประเภทใด เช่น สถานสงเคราะห์ บ้านพักเด็ก บ้านพักคนชรา โรงเรียนเล็ก ๆ ในถิ่นทุรกันดาร หรือพวกบ้านพักสัตว์จร-สัตว์พิการ จากนั้นก็นำสิ่งที่เขาต้องการ เช่น อาหาร เวชภัณฑ์ อุปกรณ์การเรียน เสื้อผ้า หนังสือ หรือของใช้ต่าง ๆ ที่ยังอยู่ในสภาพดี ไปส่งมอบให้ถึงมือหน่วยงานที่มีผู้รับประโยชน์โดยตรง วิธีนี้ช่วยลดความเสี่ยงจากการบริจาคผ่านเพจที่เราไม่ทราบว่าใครเป็นใคร และยังตรวจสอบได้ด้วยตนเองว่าสิ่งของถูกส่งมอบให้กับหน่วยงานโดยตรง หรือถ้าเป็นโรงเรียน อาจพิจารณาบริจาคกองทุนอาหารกลางวันหรือทุนการศึกษาก็ดี มอบให้บัญชีของหน่วยงาน เพื่อสมทบทุนช่วยเหลือเด็กที่ขาดแคลน
9. ร่วมเก็บขยะและฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม
หลายคนอาจจะคาดไม่ถึงว่าการช่วยเก็บขยะและฟื้นฟูดูแลสิ่งแวดล้อมก็เป็นการทำบุญอย่างหนึ่งเหมือนกัน และเป็นการทำประโยชน์ให้ส่วนรวมโดยไม่ต้องผ่านองค์กรรับบริจาคเงินใด ๆ ทั้งสิ้น เช่น ร่วมเก็บขยะตามชายหาดและสวนสาธารณะ ช่วยคัดแยกขยะรีไซเคิล ร่วมกิจกรรมปลูกป่าและดูแลต้นไม้ ช่วยทำความสะอาดแหล่งน้ำและพื้นที่สาธารณะ กิจกรรมเหล่านี้ไม่ใช่อาจไม่ใช่การช่วยเหลือคนเดือดร้อนโดยตรง แต่สามารถยังประโยชน์ไปสู่สิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ได้ ต้องไม่ลืมว่าสิ่งมีชีวิตทุกชีวิตล้วนอยู่ในสิ่งแวดล้อมเดียวกัน ถ้าสิ่งแวดล้อมดีทุกชีวีก็อยู่ดี แต่ถ้าสิ่งแวดล้อมแย่ เราก็แย่กันหมดเหมือนกัน สามารถทำได้ด้วยตนเองหรือเข้าร่วมกิจกรรมของหน่วยงานท้องถิ่น โดยควรคำนึงถึงความปลอดภัยและวิธีจัดการขยะที่ถูกต้อง
10. ให้ความช่วยเหลือคนที่เดือดร้อนโดยตรง
บางครั้งคนที่ต้องการความช่วยเหลืออาจจะไม่ได้อยู่ไกลตัวเราเสมอไป การมีน้ำใจเล็ก ๆ น้อย ๆ ให้กับคนรอบข้างนี่แหละก็เป็นการทำบุญได้เหมือนกัน และสามารถทำได้โดยไม่จำเป็นต้องรอให้มีองค์กรหรือโครงการเปิดรับบริจาค เพราะเราสามารถช่วยเหลือคนที่กำลังเดือดร้อนได้โดยตรง เช่น ซื้ออาหารให้คนไร้บ้านสักมื้อ ซื้อข้าวหรือน้ำดื่มให้คนที่ขาดแคลน สนับสนุนอุปกรณ์การเรียนให้เด็กที่ครอบครัวมีรายได้น้อย ช่วยจ่ายค่าเดินทางให้ผู้ป่วยที่จำเป็นต้องไปโรงพยาบาล ซื้อยาหรือของใช้จำเป็นให้ผู้สูงอายุที่ไม่มีคนดูแล วิธีนี้เราจะเห็นตัวตนของผู้รับและรู้ว่าสิ่งที่เราให้ไปนั้นถูกนำไปใช้ประโยชน์อะไร อย่างไรก็ตาม ก็ควรใช้วิจารณญาณอยู่ดี ไม่ส่งข้อมูลส่วนตัวหรือโอนเงินให้คนแปลกหน้าตามคำขอโดยไม่ตรวจสอบอะไรเลย
