จากสถานการณ์น้ำท่วมฉับพลันในพื้นที่กรุงเทพฯ ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา หลายครัวเรือนกลายเป็นผู้ประสบภัยน้ำท่วม บางบ้านยังโชคดีที่น้ำท่วมแค่บริเวณหน้าบ้านโดยที่ยังเข้าไม่ถึงด้านในตัวบ้าน นอกจากออกไปไหนไม่ได้เพราะโดนน้ำล้อมรอบ ก็ยังไม่มีความเสียหายอะไรเท่าไรนัก ทว่าบ้านอีกจำนวนมากน้ำขึ้นสูงอย่างรวดเร็วจนเข้าไปถึงข้างในบ้าน ทำลายข้าวของเครื่องใช้และพื้นที่ภายในบ้านจนเสียหายเละเทะ!
ถึงอย่างนั้น เวลานี้สถานการณ์ในหลายพื้นที่เริ่มคลี่คลายลงแล้ว หลายบ้านน้ำลดลงจนเกือบเข้าสู่ภาวะปกติ ผู้คนเริ่มวางแผนที่จะทำความสะอาดบ้านเพื่อกลับเข้าไปอาศัยอยู่ตามปกติ ทว่าหลังน้ำลด เป็นช่วงเวลาที่บ้านเรือนได้รับความเสียหาย ภายในบ้านเต็มไปด้วยเชื้อโรค ดินโคลน และอันตรายรอบด้าน การเตรียมอุปกรณ์ให้พร้อมก่อนเริ่มลงมือทำความสะอาด จึงเป็นสิ่งสำคัญมากเพื่อให้การทำความสะอาดเป็นไปอย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ
อย่างไรก็ดี หลายคนไม่เคยมีประสบการณ์น้ำท่วมบ้านมาก่อน จึงอาจเริ่มต้นไม่ถูกว่าต้องเตรียมอะไรบ้าง Tonkit360 จึงมีคำแนะนำเกี่ยวกับอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องมีให้พร้อมก่อนเริ่มต้นทำความสะอาดบ้าน มาดู 10 อันดับสิ่งของที่ต้องเตรียมก่อนลงมือ!
อันดับ 10 ไฟฉายหรืออุปกรณ์ส่องสว่าง พร้อมถ่านสำรอง
การทำความสะอาดบ้านหลังน้ำลดจำเป็นต้องตัดกระแสไฟฟ้าเพื่อความปลอดภัย ทำให้พื้นที่บางส่วยภายในตัวบ้านค่อนข้างที่จะมืดทึบแม้จะเป็นเวลากลางวัน เช่น ซอกตู้ ใต้บันได มุมอับต่าง ๆ จำเป็นต้องใช้ในการตรวจพื้นที่มืด อย่างใต้ตู้ ใต้เตียง ห้องเก็บของ หรือบริเวณที่น้ำยังระบายไม่หมด เพราะน้ำที่แช่ขังมานานหลายวันจะมีสีดำขุ่น ไฟฉายจะช่วยให้เรามองเห็นสิ่งสกปรกตามซอกมุมที่ควรต้องทำความสะอาดอย่างละเอียด รวมถึงยังช่วยส่องให้เห็นอันตรายที่อาจซ่อนอยู่ เช่น สัตว์มีพิษที่หนีน้ำหรือตามน้ำเข้ามา พวกเศษวัสดุแหลมคมที่มองไม่เห็นในเงามืด และพวกตะไคร่น้ำบาง ๆ ในบริเวณน้ำขังนาน ที่อาจทำให้เราลื่นได้นั่นเอง
อันดับ 9 ถุงขยะขนาดใหญ่ (แบบหนาพิเศษยิ่งดี)
หลังน้ำลด สิ่งที่เกิดขึ้นตามมาก็คือขยะจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นอาหารสดที่เน่าเสียในตู้เย็น เฟอร์นิเจอร์เปียกน้ำที่พังเสียหาย ข้าวของเครื่องใช้ที่จมน้ำจนไม่สามารถนำกลับมาใช้ได้ และพวกโคลน พวกขยะเปียกต่าง ๆ ที่ไหลเข้ามากับน้ำ จึงต้องมีการจัดการกับขยะและสิ่งปฏิกูลที่ตกค้างหลังน้ำลดอย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันการหมักหมม กลิ่นเหม็น การปนเปื้อน และกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์และแมลงนำโรค จึงควรเตรียมถุงขยะดำแบบหนาพิเศษเอาไว้สำหรับจัดการกับขยะเหล่านี้ จะได้ไม่ขาดง่ายเมื่อต้องใส่เศษขยะที่มีคมหรือสิ่งของหนัก ๆ จากนั้นคัดแยกขยะเปียกและขยะอันตราย มัดปากถุงให้แน่นหนาเพื่อรอการกำจัดได้อย่างถูกสุขลักษณะ
อันดับ 8 อุปกรณ์กำจัดยุงและสัตว์นำโรค
สิ่งหนึ่งที่น่ากลัวหลังน้ำลด คือพวกสัตว์ต่าง ๆ ที่มากับน้ำหรือหนีน้ำเข้ามาอยู่ในบ้านเรา การที่น้ำลดลงจนแห้งแล้วก็ไม่ได้หมายความว่าสัตว์เหล่านี้จะหายออกไปทันที ทั้งหนู แมลงสาบ ยุง ปลิง รวมถึงสัตว์มีพิษบางชนิดอาจเข้ามาหลบอยู่ในบ้านและบริเวณรอบบ้าน เพราะฉะนั้น ก่อนเริ่มทำความสะอาดบ้าน ควรสำรวจพื้นที่รอบบ้านและระมัดระวังสัตว์มีพิษเป็นพิเศษ และอย่ามองข้ามสัตว์ตัวเล็ก ๆ อย่างยุงเด็ดขาด ซึ่งเป็นพาหะนำโรคร้ายถึงตายได้หลายโรค ควรยาทากันยุงหรือเตรียมอุปกรณ์ป้องกันยุง และอุปกรณ์สำหรับกำจัดหรือปิดภาชนะที่อาจกลายเป็นแหล่งน้ำขังด้วย เพื่อป้องกันการเพาะพันธุ์ยุง
อันดับ 7 อุปกรณ์ตักน้ำ ถังน้ำ ไม้รีดน้ำ
หลายคนอาจมองข้ามอุปกรณ์เหล่านี้ ทั้งที่จริง ๆ มันมีความสำคัญค่อนข้างมากกับการทำความสะอาดบ้าน ประการแรก บ้านที่ถูกน้ำท่วมมักจะมีน้ำขังอยู่ตามบริเวณต่าง ๆ ที่น้ำไม่สามารถระบายออกได้เอง การมีพวกอุปกรณ์ตักน้ำ ถัง กะละมัง หรืออุปกรณ์ช่วยระบายน้ำจากแหล่งน้ำขัง จะช่วยให้เริ่มทำความสะอาดได้เร็วขึ้น และอีกประการที่สำคัญคือ การมีถังน้ำสำรองและขันตักน้ำ ก็ช่วยให้เราบริหารจัดการน้ำสะอาดได้ประหยัดขึ้น การรองน้ำใส่ถังหรือกะละมังแล้วค่อย ๆ ตักราดล้างเฉพาะจุด ขัดถูก่อนแล้วค่อยราดล้าง จะประหยัดน้ำได้มากกว่าการเปิดน้ำจ่อ หรือบริเวณที่สายยางลากเข้าไปไม่ถึง ทั้งยังใช้ล้างมือล้างอุปกรณ์ระหว่างทำงานได้อย่างคล่องตัว
อันดับ 6 แปรงขัดพื้น ฟองน้ำเนื้อหนา ผ้า ไม้กวาด และที่โกยผง
จะทำความสะอาดบ้านทั้งที จะไม่มีอุปกรณ์สำหรับทำความสะอาดได้อย่างไร! เพราะหลังน้ำลดมักมีทั้งโคลนหนาที่เริ่มแห้งตัวและเกาะแน่นติดกับพื้นผิว คราบสกปรกตามพื้นกระเบื้องและผนังกำแพง เศษวัสดุ และขยะตกค้าง การมีอุปกรณ์สำหรับตัก กวาด ขัด และล้าง แยกไว้โดยเฉพาะ จะช่วยให้จัดการพื้นที่ได้ง่ายกว่าการใช้ไม้ถูพื้นธรรมดาเพียงอย่างเดียว โดยแปรงขัดพื้นควรมีทั้งแบบด้ามยาว ที่ช่วยให้เราสามารถออกแรงขัดคราบฝังแน่นและตะไคร่น้ำออกได้ง่ายโดยไม่ต้องก้มตัวลงไปใกล้พื้น ลดความเสี่ยงที่มือหรือร่างกายจะไปสัมผัสกับเชื้อโรคในโคลนโดยตรง และทำให้ทำงานเสร็จได้เร็วขึ้น ส่วนแบบจับถนัดมือ ใช้สำหรับขัดผนังหรือซอกเล็ก ๆ ที่เข้าถึงยาก
อันดับ 5 น้ำยาทำความสะอาดและน้ำยาฆ่าเชื้อ
น้ำท่วมบ้าน (โดยเฉพาะกรุงเทพฯ) ส่วนใหญ่ไม่ใช่น้ำสะอาด จึงมักจะมาพร้อมกับเชื้อโรค แบคทีเรีย ไวรัส และอาจมีสปอร์ของเชื้อรามาด้วย การล้างบ้านด้วยน้ำเปล่าอย่างเดียวไม่สามารถกำจัดเชื้อโรคเหล่านี้ได้หมด เป้าหมายสำคัญของการทำความสะอาดบ้านหลังน้ำลดจึงไม่ใช่แค่ล้างให้หายเลอะ แต่ต้องจัดการกับสิ่งปนเปื้อนที่อาจตกค้าง ป้องกันการเกิดโรคผิวหนัง โรคฉี่หนู และโรคระบบทางเดินอาหาร จึงควรมีน้ำยาทำความสะอาดและน้ำยาฆ่าเชื้อให้พร้อม ควรเลือกน้ำยาทำความสะอาดที่เหมาะกับพื้นผิว เช่น โต๊ะ เก้าอี้ ประตู ผนังบ้าน และผลิตภัณฑ์ฆ่าเชื้อที่ใช้ตามฉลาก ไม่ควรผสมน้ำยาหลายชนิดเข้าด้วยกันเอง เพราะอาจเกิดไอหรือก๊าซอันตราย
อันดับ 4 ถุงมือยางอย่างหนาหรือถุงมือกันน้ำ
การล้างบ้านหลังน้ำท่วมไม่ได้มีแค่ดินโคลน แต่อาจมีขยะ สิ่งปฏิกูล เศษอาหาร ซากสัตว์ หรือของมีคมปะปนอยู่ด้วย ซึ่งมือคืออวัยวะที่เราต้องใช้หยิบจับสิ่งของและสัมผัสพื้นผิวต่าง ๆ มากที่สุด หากมือต้องแช่น้ำสกปรกหรือสัมผัสสารเคมีเข้มข้นเป็นเวลานาน จะทำให้ผิวหนังเปื่อยยุ่ย เกิดแผลพุพอง และเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายได้ง่าย ดังนั้น จึงควรมีถุงมือยางอย่างหนาเป็นตัวช่วยเพื่อป้องกันผิวหนังจากสารเคมี น้ำสกปรก และป้องกันการเกิดบาดแผลจากเศษแก้ว เศษไม้ หรือตะปูที่อาจทิ่มตำมือขณะรื้อถอน เก็บขยะหรือทำความสะอาด ควรเลือกถุงมือยางแบบหนาและยาวคลุมข้อมือ และควรเลือกชนิดที่เหมาะกับงานมากกว่าถุงมือยางบางสำหรับล้างจาน
อันดับ 3 หน้ากากอนามัยกรองฝุ่นและสารเคมี (แนะนำชนิด N95)
หลังน้ำลดและต้องทำความสะอาด สิ่งที่ต้องจัดการไม่ได้มีเพียงพื้นแฉะ ๆ แต่ยังมีฝุ่นจากโคลนแห้ง ๆ เชื้อรา ฝุ่นละอองเชื้อโรค เศษขยะ และสิ่งปนเปื้อนที่อาจฟุ้งขึ้นมาในระหว่างการเก็บกวาดหรือขัดล้าง การสูดดมเข้าไปจะทำลายระบบทางเดินหายใจอย่างรุนแรง ซึ่งนี่คือภัยเงียบที่น่ากลัวและมองไม่เห็น เพราะฉะนั้น อย่าลืมสวมหน้ากากอนามัยคุณภาพสูง เลือกที่กระชับกับใบหน้า ในระหว่างรื้อข้าวของ กวาดโคลน หรือทำความสะอาดพื้นที่ที่มีฝุ่นและคราบสกปรกสะสม จะสามารถช่วยกรองอนุภาคขนาดเล็ก ละอองสปอร์ของเชื้อรา กลิ่นเน่าเหม็นของซากอินทรีย์วัตถุ และละอองสารเคมีฆ่าเชื้อโรคได้เป็นอย่างดี ช่วยปกป้องปอดและระบบทางเดินหายใจไม่ให้ติดเชื้อ
อันดับ 2 รองเท้าบูทยาง
พื้นบ้านหลังน้ำลดจะเต็มไปด้วยโคลนตม น้ำขังเน่าเสีย สิ่งปฏิกูล เศษแก้ว ตะปู สิ่งของมีคม และอาจมีสัตว์มีพิษที่หนีน้ำมาอาศัยอยู่ รวมถึงเชื้อโรคที่ปนเปื้อนอยู่ในน้ำและดิน หรือแม้แต่กระแสไฟฟ้ารั่ว สิ่งที่มองไม่เห็นเหล่านั้นอาจน่ากลัวยิ่งกว่าน้ำเสียอีก การใส่รองเท้าแตะหรือใช้เท้าเปล่าเดินลุยจึงเป็นอันตรายอย่างยิ่ง ดังนั้น อย่าลืมหารองเท้าบูทยางทรงที่สูงพอที่จะป้องกันน้ำและโคลนได้ ไม่ให้น้ำสกปรกและโคลนสัมผัสโดนผิวหนังโดยตรง ช่วยป้องกันโรคฉี่หนูที่เชื้อโรคสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผลหรือรอยถลอกที่ขาและเท้าได้ ทั้งยังกันลื่นได้ดี และป้องกันอันตรายจากของมีคมบาดหรือสัตว์มีพิษกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
อันดับ 1 อุปกรณ์ตรวจสอบไฟรั่วและอุปกรณ์ตัดกระแสไฟ
เพราะความปลอดภัยในชีวิตต้องมาก่อนสิ่งอื่นใด อุปกรณ์นี้จึงมีความสำคัญเป็นอันดับ 1 อันตรายจากไฟฟ้าสามารถทำให้คนตายได้อย่างเฉียบพลันทันที หลังจากที่น้ำลดแล้ว โครงสร้างบ้าน ผนัง และปลั๊กไฟบริเวณต่ำ ๆ ที่จมน้ำจะมีความชื้นสะสมสูงมาก หากเปิดใช้ไฟฟ้าในขณะที่ยังมีกระแสไฟรั่ว อาจเกิดอันตรายถึงชีวิตจากการโดนไฟดูดได้ทันที การใช้อุปกรณ์เหล่านี้ตรวจสอบก่อน จะช่วยให้มั่นใจได้ว่าระบบไฟฟ้าภายในบ้านถูกตัดขาดอย่างปลอดภัยในระหว่างทำความสะอาด และยังช่วยตรวจสอบให้แน่ใจหลังจากที่บ้านแห้งสนิทดีแล้ว ก่อนที่จะทำการเปิดใช้งานระบบไฟฟ้าอีกครั้ง เป็นการป้องกันอุบัติเหตุร้ายแรงขั้นสูงสุด
การทำความสะอาดบ้านหลังน้ำลดไม่ใช่แค่เรื่องของความสะอาดเพื่อเตรียมเข้าอยู่อาศัยอีกครั้ง แต่คือ “ความปลอดภัย” ของคนในบ้านในช่วงเวลาที่กำลังทำความสะอาดด้วย เพราะฉะนั้น แม้ว่าน้ำจะลดลงจนกลับเข้าสู่ภาวะปกติแล้ว ก็อย่าเพิ่งรีบทำความสะอาด จนกว่าจะเตรียมอุปกรณ์เหล่านี้ให้พร้อมก่อน!
