หลังจากอ่านรายงานทิศทางของสื่อในปี 2025 ของสถาบันสื่อเพื่อการศึกษาของรอยเตอร์ ที่ร่วมกับมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดจบ ทำให้ต้องขมวดออกมาเป็นหัวเรื่องในวันนี้แบบที่คุณผู้อ่านได้เห็นค่ะ เพราะในรายงานของรอยเตอร์ ในหัวข้อ นักข่าว สื่อ และเทรนด์เทคโนโลยี กับการคาดหมายในปี 2025
เป็นรายงานที่ระบุถึงทิศทางของการแย่งชิงพื้นที่เพื่อให้เกิดผู้ฟังของตนเองมากที่สุด กลายเป็นสงครามระหว่างแพลตฟอร์มเป็นที่เรียบร้อย หลังจากการมาถึงของ Generative AI เมื่อกลางปีที่แล้ว และได้พัฒนาตัวเองอย่างรวดเร็ว จนในปีนี้ นักการตลาดทั้งหลายจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องศึกษาเครื่องมือที่เกิดขึ้นมาจาก Generative AI เพื่อฟังเสียงกลุ่มเป้าหมายของตนเอง
ในรายงานของสถาบันรอยเตอร์นั้นระบุว่า สำนักข่าวที่ต้องพบกับความเปลี่ยนแปลงมาโดยตลอดนับตั้งแต่โลกใบนี้รู้จักคำว่าอินเทอร์เน็ต ต่อด้วยโซเชียลมีเดีย พอมาถึงปี 2025 เหล่าสำนักข่าวทั่วโลกต้องเผชิญหน้ากับสงครามระหว่างแพลตฟอร์ม ที่แต่ละเจ้าใช้ AI เป็นเครื่องมือในการดึงผู้คนให้อยู่บนแพลตฟอร์มของตนเอง โดยใช้อัลกอริทึมเป็นตัวปิดกั้นการมองเห็นระหว่างแพลตฟอร์ม
จากผลสำรวจในปี 2024 นั้นพบว่าทราฟิกหรือที่เรียกกันว่า Referral จากเฟซบุ๊กกลับไปยังเว็บไซต์นั้นมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง เช่นเดียวกับอินสตาแกรม ขณะที่ยูทูบซึ่งเป็นแพลตฟอร์มสตรีมมิ่ง ยังสามารถยืนอยู่โดยไม่ต้องพึ่งพา Traffic จากโซเชียลมีเดีย ทำให้ยานแม่วงการสื่อหลายสำนักเริ่มย้ายฐานปฏิบัติการขึ้นไปอยู่บนยูทูบแทนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียเจ้าอื่น ขณะที่ TikTok ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มที่มาแรงในช่วงหลัง กลายเป็นแพลตฟอร์มที่แย่งเครือข่ายพ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ไปจาก “บ้านฟ้า” ของพี่มาร์กไปเป็นจำนวนมาก
ส่วนเหล่าสำนักข่าวทั้งหลายนั้น ปี 2025 เรียกว่ายังคงต้องเป็นปีที่ถูกด้อยค่าลงเรื่อย ๆ เพราะความน่าเชื่อถือที่ลดลงจากที่ถูกการเมืองแทรกแซง ขณะที่เศรษฐกิจซบเซา ทำให้หลายสำนักข่าวต้องยอมให้มีโฆษณาบนเว็บไซต์ บนแอ็กเคานต์เฟซบุ๊ก ชนิดที่หลายเจ้าไม่ต้องรักษาจรรยาบรรณสื่อกันแล้ว ไม่เพียงเท่านั้น การมาถึงของ ChatGPT อันเป็น Generative AI เจ้าใหญ่ ยังทำให้วงการสื่อสารมวลชนเริ่มปั่นป่วน เพราะผู้สื่อข่าวยุคใหม่ นิยมใช้เครื่องมือชนิดนี้เพื่อผ่อนแรง จนสุดท้ายทำให้ข่าวจากสำนักข่าวถูกลดทอนความน่าเชื่อถือ จนทำให้ Generative AI เป็นทางเลือกในการค้นหาข้อมูลข่าวสารที่น่าเชื่อถือมากกว่าแทน
ทั้งนี้ในรายงานของสถาบันรอยเตอร์ ยังระบุด้วยว่า ปี 2025 จะมีคำศัพท์ที่คุณจะเห็นบ่อย อันสะท้อนให้เห็นถึงความน่าเชื่อถือของสื่อที่ลดลง เริ่มจากคำว่า “AI Slop” อันหมายถึงบทความหรือภาพที่สร้างขึ้นโดยใช้เทคโนโลยี Generative AI อันเป็นบทความคุณภาพต่ำที่หาความน่าเชื่อถือไม่ได้ คำต่อมาเป็นแสลงที่ใช้คำว่า “Agentic” อันหมายถึงความสามารถในการคาดการณ์ และควบคุมการกระทำต่าง ๆ โดย AI คำต่อมาน่าสนใจมากค่ะ กับคำว่า “Brain Rot” อันหมายถึงความเสื่อมทางสติปัญญาของปัจเจกชน เพราะบริโภคเนื้อหาออนไลน์มากเกินไป
ทั้งหมดนี้เป็นเนื้อหาคร่าว ๆ ที่นำมาจากรายงานของสถาบันรอยเตอร์ ที่ได้คาดการณ์แนวทางของสื่อในปี 2025 เอาไว้ พออ่านไปแล้วให้นึกถึงบทสนทนาที่ผู้เขียนเองได้นั่งคุยกับรุ่นพี่บรรณาธิการท่านหนึ่ง ถึงเรื่องเนื้อหาที่นักเขียนหลายคนเริ่มใช้ ChatGPT เข้ามาร่วมใช้งาน และกลายเป็นเรื่องที่หลายคนคิดว่าเป็นเรื่อง “ปกติ” แต่มีบางคนที่คิดว่า “ไม่ปกติ” เลยสร้างเครื่องมือเพื่อตรวจจับเนื้อหาที่ใช้ AI Generate ออกมา ถึงเวลานี้เลยตรวจจับกันให้วุ่นวาย
เห็นสถานการณ์ตอนนี้แล้วให้นึกถึงข้อเขียนของ จอห์น สไตน์เบ็ก ที่เคยเขียนเอาไว้นะคะ “มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่ชอบสร้างปัญหาให้ตัวเอง พวกเขาสร้างกับดัก ล่อเหยื่อ สุดท้ายเข้าไปติดกับดักนั้นเสียเอง” นี่อาจจะเป็นบทสรุปของสงครามระหว่างแพลตฟอร์มก็ได้ค่ะ
แล้วพบกันใหม่สัปดาห์หน้า