ธาราบำบัด ทางเลือกของการออกกำลังกายในผู้สูงอายุ


นายแพทย์วีรวุฒิ อิ่มสำราญ รองอธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่าปัจจุบันประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุแบบสมบูรณ์แล้ว โดยจากข้อมูลจากกรมกิจการผู้สูงอายุ เมื่อปี 2566 แสดงให้เห็นว่าจากจำนวนประชากรกว่า 65 ล้านคน มีผู้สูงอายุเป็นจำนวนกว่า 13 ล้านคน หรือคิดเป็นประมาณร้อยละ 20 ในขณะเดียวกันระบบริการสุขภาพต้องปรับตัวให้ทันต่อสถานการณ์ ซึ่งโรงพยาบาลหลาย ๆ แห่งได้ให้บริการส่งเสริม ป้องกัน ดูแล รักษาและฟื้นฟู ในด้านต่าง ๆ และในผู้สูงอายุ เช่น การเปิดคลินิกเฉพาะทางผู้สูงอายุ ทั้งนี้แนวคิดในการเตรียมตัวให้พร้อมสำหรับการเป็นผู้สูงอายุที่มีคุณภาพจึงถูกนำมาใช้ ซึ่งมองในหลายมิติ เช่น การเตรียมพร้อมด้านสังคม ด้านเศรษฐกิจ และด้านสุขภาพ

โดยเฉพาะด้านสุขภาพซึ่งเป็นปัจจัยพื้นฐานของการมีคุณภาพชีวิตที่ดี แม้การออกกำลังกายเป็นสิ่งสำคัญและจำเป็น แต่การออกกำลังกายในผู้สูงอายุมักถูกมองว่าเป็นเรื่องที่ทำได้ยาก เสี่ยงต่อการบาดเจ็บจากความเสื่อมของร่างกายและอวัยวะต่าง ๆ จึงต้องมีการออกกำลังกายที่เหมาะสม

นายแพทย์รัฐดำรง ธรรมโชติ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ จังหวัดชลบุรี กล่าวว่าธาราบำบัด (Hydrotherapy) เป็นการออกกำลังกายอีกรูปแบบหนึ่งที่เหมาะกับผู้สูงอายุ เนื่องจากการออกกำลังกายในน้ำจะช่วยพยุงน้ำหนักและลดแรงกระแทกที่อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บระหว่างออกกำลังกาย นอกจากนั้นอุณหภูมิของน้ำที่เหมาะสมจะช่วยบรรเทาอาการเจ็บปวดของกล้ามเนื้อและอวัยวะต่าง ๆ และยังช่วยให้ผู้สูงอายุเกิดความผ่อนคลาย เพลิดเพลิน ในระหว่างการออกกำลังกายได้อีกด้วย การออกกำลังกายในน้ำจึงเป็นทั้งการส่งเสริมผู้สูงอายุให้ออกกำลังกายและยังช่วยฟื้นฟูสภาพร่างกายของผู้สูงอายุได้อีกด้วย

นายสุพิชชพงศ์ ธนาเกียรติภิญโญ นักกายภาพบำบัดชำนาญการ กล่าวเพิ่มเติมว่า ธาราบำบัด คือ การใช้น้ำเพื่อรักษาหรือฟื้นฟูสุขภาพร่างกาย กระแสน้ำที่ไหลเวียนมีผลช่วยให้ระบบไหลเวียนเลือดดีขึ้น มีประโยชน์ต่อระบบหลอดเลือดและหัวใจ ช่วยฟื้นฟูกล้ามเนื้อและรักษาอาการบาดเจ็บได้ อุณหภูมิของน้ำที่มีความอุ่นตามมาตรฐานสามารถช่วยลดความเจ็บปวด ผ่อนคลายกล้ามเนื้อ เพิ่มความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ และน้ำยังเป็นตัวช่วยลดแรงกดทับที่มีต่อข้อต่อและกล้ามเนื้อเมื่อมีการออกกำลังกายหรือทำกิจกรรมในน้ำ

โดยธาราบำบัดไม่ได้มีเพียงแค่การออกกำลังกายในน้ำเท่านั้น แต่ยังมีกิจกรรมสันทนาการและการใช้อุปกรณ์เสริมต่าง ๆ เพื่อกระตุ้นให้ผู้สูงอายุได้ออกกำลังกายอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และการออกกำลังกายโดยวิธีธาราบำบัด ไม่จำกัดแค่ผู้สูงอายุที่มีสุขภาพดีเท่านั้น แต่ยังเหมาะสมกับผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว อยู่ระหว่างการฟื้นฟูสมรรถภาพ หรือต้องการออกกำลังกายแต่มีข้อจำกัดเนื่องจากภาวะสุขภาพไม่เอื้ออำนวย เช่น น้ำหนักตัวมาก มีการบาดเจ็บข้อและกล้ามเนื้อ เป็นต้น โดยอยู่ภายใต้ดุลพินิจของแพทย์ผู้ดูแล

ทั้งนี้สระธาราบำบัดของโรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ จังหวัดชลบุรี เป็นสระขนาดมาตรฐานขนาด 8×18 เมตรเป็นระบบน้ำอุ่น มีระบบน้ำวน และมีอุปกรณ์เสริมในการออกกำลังกาย พร้อมทั้งมีบุคลากรที่เชี่ยวชาญคอยดูแลให้คำแนะนำตลอดเวลา โดยเปิดให้บริการทั้งแบบผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยใน และผู้ที่สนใจในการใช้สระธาราบำบัดในการออกกำลังกายเพื่อส่งเสริมสุขภาพ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างสังคมผู้สูงอายุที่มีสุขภาพดี

แหล่งที่มา: กรมการแพทย์