กฐินกาลเริ่มขึ้นแล้ว “กฐินหลวง” คืออะไร มีวัดไหนบ้าง

หลังจากวันออกพรรษา 1 วัน หลายคนอาจจะทราบดีว่านับจากนี้ไปอีก 30 วัน เป็นช่วงเวลาของ “กฐินกาล” หรือที่เรียกอย่างสามัญว่า “เทศกาลกฐิน” หรือ “ฤดูกฐิน” หรือ “หน้ากฐิน” ก็มี โดยระยะเวลาในการทอดกฐิน จะเริ่มนับตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 (วันตักบาตรเทโว) ไปจนถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 (วันลอยกระทง) ซึ่งในปีนี้ตรงกับวันที่ 27 ตุลาคม ถึงวันที่ 24 พฤศจิกายน 2569

ที่สำคัญ อีกเพียงไม่กี่วันต่อจากนี้ ก็จะมีขบวนพยุหยาตราทางชลมารคใหญ่ ในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลถวายผ้าพระกฐิน ณ วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 4 รอบ สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี โดยมีกำหนดจัดขึ้นในวันศุกร์ที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 ด้วย

โดยปกติ ก่อนจะถึงกฐินกาล ผู้ประสงค์จะถวายผ้ากฐินแก่ภิกษุสงฆ์วัดใด จะต้องไปแจ้งความจำนงว่าจะนำผ้ากฐินไปทอดที่วัดนั้นเป็นการล่วงหน้า เนื่องจากแต่ละวัดจะรับกฐินได้เพียง 1 ครั้งต่อปีเท่านั้น การแสดงความจำนงล่วงหน้านี้ เรียกว่า จองกฐิน การทำพิธีถวายผ้ากฐิน เรียกว่า ทอดกฐิน

จะเห็นว่า “กฐินกาล” นั้น เป็นประเพณีที่อยู่คู่กับพุทธศาสนิกชนไทยมาช้านาน นับตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี สันนิษฐานว่าเริ่มมีมาแต่แรกรับพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท เข้ามาในดินแดนสุวรรณภูมิ ซึ่งแท้จริงแล้วอาจมีมาตั้งแต่สมัยทวราวดี เพียงแต่มาปรากฏหลักฐานชัดเจน ดังปรากฏความในศิลาจารึกหลักที่ 1

สำหรับกฐินนั้น ปัจจุบันมีทั้งหมด 4 ประเภท

พระกฐินที่ทรงเสด็จพระราชดำเนินไปถวายผ้าพระกฐินด้วยพระองค์เอง หรือทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระบรมวงศานุวงศ์ ราชสกุล องคมนตรี หรือผู้ที่ทรงพระราชดำริเห็นสมควรให้เสด็จฯ แทนพระองค์ นำไปถวายยังพระอารามหลวงสำคัญ 18 พระอาราม ที่สงวนไว้สำหรับกฐินหลวงเท่านั้น ตามข้อมูลบัญชีพระอารามหลวง กรมศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม แบ่งเป็นกรุงเทพฯ 13 วัด และต่างจังหวัด 5 วัด ได้แก่

กรุงเทพมหานคร 13 วัด

ต่างจังหวัด 5 วัด