“ผมอดรู้สึกไม่ได้ว่า เดี๋ยวนี้หากรักจะมีชีวิตอยู่ ยิ่งจำเป็นต้องอาศัยความกล้าหาญมากกว่าเดิม แต่ไม่ใช่ความกล้าแบบเดิมๆ”
“วันที่ถอดหมวก” การรวมเอาความเรียงว่าด้วยอิสรภาพแห่งตัวตน ที่ เสกสรรค์ ประเสริฐกุล เขียนเอาไว้ในคอลัมน์ “คนกับคน”ซึ่งตีพิมพ์อยู่ในนิตยสาร ค.คน และ เวียง-วชิระ บัวสนธิ์ ในฐานะบรรณาธิการของ ค.คน และ บรรณาธิการบริหารของสำนักพิมพ์ “สามัญชน” ได้กล่าวถึงหนังสือเล่มนี้เอาไว้ว่า
“ยิ่งเมื่อเทียบกับ “ผ่านพบไม่ผูกพัน” อันเป็นผลงานเล่มก่อนหน้านี้ ซึ่งผมเห็นว่ามีลักษณะนามธรรมค่อนข้างสูง แม้จะงามแต่ไม่ง่าย โดยเฉพาะในแง่ของการแปรสารไปสู่การปฎิบัติจิตใจในชีวิตจริงด้วยแล้ว ผมจึงดีใจแทนผู้อ่าน เพราะงานชุดนี้มีกรณีตัวอย่าง ‘รูปธรรม’ ชัดเจน”
และเป็นดังที่ “ดอนเวียง” หรือ พี่เวียง ของน้องๆ ได้กล่าวไว้ในข้างต้นจริงๆ เพราะงานของ เสกสรรค์ ประเสริฐกุล นั้นถ้าใครไม่เคยเสพ อาจจะเบือนหน้าหนีเหมือนเจอยาขม แต่ถ้าได้ลองพลิกอ่านไปเรื่อยๆ ท่ามกลางความเงียบรอบด้าน คุณจะรู้สึกเหมือนได้ยินเสียงของคนเขียน และ ในบางตัวอักษรจากหนังสือสร้างความรู้สึกกระทบใจอย่างแรงในทุกเล่ม และนั่นคือลายเซ็นของ เสกสรรค์ ประเสริฐกุล
ก่อนหน้านี้พื้นที่แนะนำหนังสือตรงนี้เคย นำเอาหนังสือของ เสกสรรค์ มาแนะนำแล้วหนึ่งเล่มกับ “วันที่หัวใจกลับบ้าน” และในครั้งนี้ขอผิดธรรมเนียมการแนะนำหนังสือด้วยการนำเอาหนังสือของนักเขียนคนเดียวกันมาแนะนำในช่วงระยะเวลาใกล้ๆกัน เพราะ “วันที่ถอดหมวก”น่าจะเหมาะสมอย่างยิ่ง กับสิ่งทีเกิดขึ้นในสังคมไทยเวลานี้ เมื่อนักปฎิวัติในอดีตพูดถึง อิสรภาพแห่งตัวตน ในโลกที่เขาเองต้องปรับตัวอย่างหนักเพื่อทำความเข้าใจกับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
17 บทในหนังสือเล่มนี้ เหมือนได้เห็นการเดินทางผ่านสายตาของคนที่เคยต่อสู้เพื่อความเป็นธรรม แล้วในวันหนึ่งเมื่อการต่อสู้นั้นจบลง ด้วยความจำนน การต่อสู้ภายในจิตใจก็เริ่มต้นขึ้น ซึ่งมันยืดเยื้อและยาวนานกว่า จนกระทั่งเขารู้จักที่จะปล่อยวาง “พลันโลกกลายเป็นสดใส ชีวิตโล่งเบา โดยผมเกือบไม่ต้องทำอะไรเพิ่มเติม”
