รายงานข่าวเกี่ยวกับเงินฝากของคนไทยในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมานับว่าเรียกความสนใจได้ไม่น้อย เพราะในเนื้อหาที่สถาบันวิจัยป๋วย อึ๊งภากรณ์ (สศป.) เผยแพร่นั้น ระบุว่าคนไทยประมาณ 12.2 ล้านคน มีเงินในบัญชีไม่เกิน 500 บาท ซึ่งทำให้ต้องหันกลับมาถามกันว่าการมีเงินออมเป็นเรื่องยากเกินไป หรือเพราะนิสัยการออม หรือรู้จักใช้จ่ายแต่พอดีตัวไม่ได้เป็นนิสัยที่ถูกปลูกฝังกันมาของคนไทย เช่นนี้แล้วมาดูกันดีกว่าว่า 5 เหตุผลที่ทำไมคุณยังไม่มีเงินออมเสียที และทำอย่างไรจะทำให้คุณสามารถเปลี่ยนทัศนคติเพื่อมีเงินออมได้
1. ไม่มีเงินออมเพราะคุณถูกปลูกฝังมาด้วยความเชื่อแบบเก่า
เรามักเติบโตมาด้วยคำสอนที่ว่า ให้ขยันหมั่นเรียน เพื่อให้ได้งานที่ดี จากนั้นก็สร้างครอบครัว มีลูกและเลี้ยงดูลูก เพื่อให้ลูกกลับมาได้งานที่ดีวนลูปอย่างที่เราเป็น แต่ดูเหมือนว่าวงรอบแบบนี้ใช้ไม่ได้แล้วในโลกปัจจุบัน เพราะวิธีคิดดังกล่าวน่าจะทำให้คุณทำงานไปจนตายเลยทีเดียว ซึ่งแนวคิดใหม่สำหรับชีวิตยุคปัจจุบันนอกเหนือจากการทำงานหนักเพื่อหาเงินแล้ว ต้องมีการลงทุนเพื่อให้เงินทำงานแทนคุณด้วย และเงินจะทำงานแทนคุณได้ก็ต่อเมื่อคุณมีแผนการเงินที่ดี
สิ่งที่ต้องทำ
เข้ารับฟังการสัมมนาทางการเงิน หรือปรึกษาผู้ให้คำแนะนำทางการเงิน และรู้จักการออมในรูปแบบที่ทำให้เงินของคุณงอกเงย วิธีการแบบนี้เมื่อได้เริ่มแล้วหนึ่งครั้ง การออมครั้งที่สองและสามจะตามมา
2. ไม่มีเงินออมเพราะคุณไม่รู้ว่าจะออมเงินไปเพื่ออะไร
บางคนอาจมีมากจนไม่รู้ว่าจะเก็บไปเพื่ออะไร ในขณะที่บางคนอายุยังน้อยก็ไม่รู้จะวางแผนทางการเงินเพื่อเก็บเงินในระยะยาวไปทำไม ซึ่งในความเป็นจริงแล้วถ้าอยากมีเงินออม สิ่งสำคัญที่ต้องทำ คือการวาดภาพเป้าหมายทางการเงินในอนาคต ชีวิตเมื่อเข้าสู่วัยกลางคน หรือเข้าสู่วัยเกษียณว่าคุณจะใช้ชีวิตอยู่อย่างไร จากนั้นคุณจะเห็นภาพที่ชัดขึ้นและเริ่มเข้าใจว่าจะออมเงินไปเพื่ออะไร
สิ่งที่ต้องทำ
เขียนเป้าหมายทางการเงินว่าคุณต้องการออมเงินเพื่อให้ชีวิตดีขึ้นแบบไหน ไม่ว่าจะเป็นที่อยู่อาศัย การศึกษา ยานพาหนะ หรือชีวิตในวัยเกษียณ เหล่านี้คุณสามารถออกแบบได้ด้วยตัวเอง และการออมจะช่วยให้คุณบรรลุเป้าหมาย
3. ไม่มีเงินออมเพราะคุณไม่เคยเริ่มนิสัยการออมได้เลย
ที่คุณไม่เคยเริ่มนิสัยการออมได้เลย เป็นเพราะคุณไม่เคยบังคับตัวเองให้มีนิสัยการออม ซึ่งการออมเงินนั้นจะมีช่วงระยะเวลาที่ยากที่สุด คือสองถึงสามเดือนแรก เพราะคุณจะอยากใช้เงินส่วนที่ออมเอาไว้ในเวลาดังกล่าว เหมือนจะมีเรื่องให้ต้องซื้ออยู่ตลอดเวลา และคุณเองก็รู้ว่าตนเองมีเงินอยู่ในบัญชี ดังนั้น จึงทำให้เงินออมมักจะถูกถอนออกมา ดังนั้นคุณต้องฝึกนิสัยของตนเองเสียใหม่ และบอกตัวเองเสมอว่าเงินออมของคุณนั้นมีเป้าหมาย และคุณก็จะต้องเดินไปให้ถึงเป้าหมายด้วย
สิ่งที่ต้องทำ
- ทำบัญชีรายรับรายจ่ายทุกเดือน
- ตั้งจำนวนเงินที่จะใช้จ่ายในแต่ละเดือน
- ในทุกครั้งที่ต้องใช้จ่ายให้จดในบัญชีรายจ่าย
- ให้กันเงินออมไว้ในทุกเดือนและให้เงินที่เหลือจากนี้เป็นค่าใช้จ่าย
4. ไม่มีเงินออมเพราะรายได้ต่อเดือนน้อยไม่สามารถออมได้
จากข้อหนึ่งถึงสาม แม้ว่าจะพยายามแค่ไหนคุณก็ไม่สามารถมีเงินออมได้เพราะมีรายได้ต่อเดือนน้อย ซึ่งมีทางเลือกให้คุณสองทาง คือ เปลี่ยนวิถีการใช้ชีวิตเพื่อให้มีเงินเหลือ หรือทำงานเพิ่มขึ้นเพื่อให้มีเงินออม
สิ่งที่ต้องทำ
- สำรวจค่าใช้จ่ายเพื่อลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น หรือถ้าต้องซื้อของก็ให้มีการเปรียบเทียบราคาเพื่อให้ได้ของดีราคาถูก
- หางานพิเศษทำเพื่อให้มีรายได้เพิ่มขึ้น
- ลงทุนในการศึกษาเพื่อให้ได้ทักษะในการทำงานที่เพิ่มมากขึ้น
- หาเงินจากความสามารถพิเศษของคุณเองอาจจะเป็นทำขนมขายหรือเขียนหนังสือ
5. ไม่มีเงินออมเพราะคุณไม่รู้จักการปฎิเสธ
เหตุผลนี้เป็นประเด็นของการควบคุมตนเอง เพราะเราต่างคิดว่าการมีเงินคือการจับจ่ายใช้สอย จึงไม่ใช่เรื่องยากที่คุณจะตอบรับคำชวนของเพื่อนเมื่อชวนคุณไปเที่ยวทะเลโดยไม่ได้วางแผนล่วงหน้า หรือให้คนในครอบครัวยืมเงินโดยไม่รู้ว่าเมื่อไรจะได้คืน
สิ่งที่ต้องทำ
- ให้นึกถึงแผนทางการเงินของตนเองเอาไว้
- เมื่อปฎิเสธไม่ได้ ให้ลองดูว่างบประมาณค่าใช้จ่ายที่ตั้งไว้พอจะมีตัวไหนที่เอาไปทดแทนกันได้
- เรียนรู้ที่จะปฎิเสธอย่างสุภาพ
- เมื่อคนในครอบครัวต้องการให้คุณช่วยเหลือทางการเงินก็ให้ช่วยเท่าที่ไหว หรือช่วยในรูปแบบอื่นแทนการให้เงินแทน
