ในขณะที่นักวิจัยจากนานาประเทศกำลังเร่งพัฒนาวัคซีนเพื่อหวังนำมาใช้ต่อสู้กับ COVID-19 หรือโรคติดเชื้อไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019 รัสเซียก็สร้างเซอร์ไพรส์ต่อชาวโลก ด้วยการประกาศว่าเป็นชาติแรกของโลกที่สามารถผลิตวัคซีนต้าน COVID-19 ได้สำเร็จ
แต่รู้หรือไม่ว่าจากการติดตามข้อมูลโดยองค์การอนามัยโลก (WHO) นั้น จนถึงขณะนี้ยังคงไม่มีวัคซีนตัวใดที่ได้รับการอนุมัติให้ผลิตเพื่อใช้อย่างเป็นทางการ จากที่มีทีมวิจัยพัฒนาวัคซีนต้าน COVID-19 จากทั่วโลกจำนวน 170 ทีม เพราะกว่าจะมีวัคซีนออกมาได้นั้นต้องผ่านกระบวนการหลายขั้นตอน ดังนี้
Pre-clinical stage ขั้นตอนก่อนการทดลองในคน
ขั้นตอนนี้เป็นการทดลองฉีดวัคซีนเฉพาะในสัตว์ เพื่อดูว่าสามารถกระตุ้นให้เกิดการสร้างภูมิคุ้นกันได้หรือไม่ ซึ่งจากข้อมูลล่าสุดของ WHO มีวัคซีนที่ยังอยู่ในขั้นตอนนี้รวมทั้งสิ้น 138 วัคซีน
Phase 1 ขั้นตอนทดลองทางคลินิกระยะแรก
เป็นการทดลองฉีดวัคซีนกับกลุ่มคนจำนวนน้อย เพื่อตรวจสอบว่าปลอดภัยหรือไม่ และเป็นการเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันที่ถูกกระตุ้น ซึ่งปัจจุบันมีวัคซีนอยู่ในขั้นตอนนี้ 25 วัคซีน
Phase 2 ขั้นตอนทางคลินิกระยะ 2
ขั้นตอนนี้เริ่มทดลองฉีดวีคซีนกับคนจำนวนหลายร้อยคน ซึ่งนักวิทยาศาสตร์จะสามารถเรียนรู้ได้ว่าปริมาณยาที่สามารถให้ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย โดยมีวัคซีนที่มาถึงขั้นตอนนี้จำนวน 15 วัคซีน
Phase 3 ขั้นตอนทางคลินิกระยะ 3
เป็นการทดลองวัคซีนกับจำนวนคนที่มากขึ้นเป็นหลักหลายพันคนขึ้นไป เพื่อเป็นการยืนยันว่าวัคซีนที่ทดลองนั้นปลอดภัย และไม่มีผลข้างเคียงใด ๆ ซึ่งขั้นตอนนี้จะมีการทดสอบด้วยการให้วัคซีนหลอกเพื่อวัดผลเปรียบเทียบด้วย โดยมีวัคซีนที่ผ่านกระบวนการนี้แล้วเพียง 7 วัคซีนเท่านั้น
ดังนั้น วัคซีนที่จะได้รับการอนุมัติให้สามารถผลิตออกมาใช้ได้อย่างเป็นทางการจึงต้องผ่านกระบวนการข้างต้นทั้งหมดนี้เสียก่อน ซึ่งกว่าจะผลิตวัคซีนออกมาได้นั้น โดยปกติแล้วจะต้องใช้เวลาทดสอบนานหลายปี และยังต้องใช้เวลาเพิ่มเติมสำหรับการผลิตออกมาในปริมาณมากด้วย
อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์คาดหวังว่าจะพัฒนาวัคซีนต้าน COVID-19 ออกมาใช้ได้ในภายในระยะเวลา 12-18 เดือน หลังจากหลายประเทศยังไม่สามารถควบคุมการติดเชื้อให้ลดจำนวนลงได้ ขณะที่บางประเทศต้องเผชิญกับปัญหา CIVID-19 กลับมาระบาดในระลอกสอง
วัคซีนรัสเซียยังทดสอบวัคซีนไม่ครบทั้ง 3 เฟส
ส่วนวัคซีนของรัสเซีย “Sputnik V” ที่ใช้เวลาพัฒนาวัคซีนเพียง 5 เดือนนั้น เพิ่งผ่านการทดสอบในคนไปเพียงเฟส 1 และเฟส 2 เท่านั้น อีกทั้งไม่มีข้อมูลใด ๆ ออกมาให้เห็นอย่างเป็นทางการด้วย ขณะที่เฟส 3 มีรายงานว่าเพิ่งจะเริ่มทดสอบไปเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม และมีจำนวนเพียง 2,000 คนเท่านั้น ซึ่งตามหลักการแล้วต้องทดสอบกับคนเป็นจำนวนหลักหมื่น
วัคซีนไทยเตรียมทดสอบในคน ต.ค.63
ขณะที่ในประเทศไทยซึ่งศูนย์วิจัยวัคซีน คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อยู่ระหว่างการพัฒนาวัคซีน COVID-19 อยู่นั้น ผ่านการทดลองในขั้นตอน Pre-clinical stage ไปแล้ว
โดย ศ.นพ.เกียรติ รักษ์รุ่งธรรม ผู้อำนวยการบริหารโครงการพัฒนาวัคซีนโควิด-19 ศูนย์วิจัยวัคซีน คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ระบุว่าขั้นตอนการทดสอบในคนนั้นแบ่งเป็น 3 ระยะ
- ระยะแรก (Phase 1) เดือนต.ค.-ธ.ค.63 : ทดสอบในอาสาสมัครประมาณ 150 คน
- ระยะ 2 (Phase 2) ธ.ค.63-มี.ค.64 ทดสอบในอาสาสมัครประมาณ 500-1,000 คน
- ระยะ 3 (Phase 3) ทดลองในพื้นที่ที่มีผู้ติดเชื้อ จึงอาจต้องหารือกับประเทศที่มีการระบาดของโรคอยู่ในช่วงเวลาดังกล่าว เนื่องจากประเทศไทยไม่มีผู้ติดเชื้อภายในประเทศแล้ว
ที่มา : theguardian.com
