“กระสุนนัดนั้น จอร์จ รู้ว่ามันได้ปลดปล่อย เลนนี่ ให้พ้นจากความทุกข์ทรมาน แต่กระสุนนัดเดียวกันนี้ ทำให้จอร์จ ที่แม้จะมีลมหายใจอยู่ก็เหมือนตายทั้งเป็น เพราะเพื่อนคนเดียวบนโลกอันโหดร้ายใบนี้ของเขาได้จากไปแล้ว”
คนที่ชอบอ่านหนังสือ จะมีหนังสืออยู่เล่มหนึ่งที่เราจะอ่านเพียงรอบเดียว ไม่ขอหยิบมาอ่านซ้ำอีก แต่มันจะเป็นหนังสือที่เราจะวางมันไว้บนชั้นหนังสือให้เห็นเตะตา เพื่อให้เราได้นึกถึงเนื้อเรื่องที่แสนจะโหดร้ายของมัน และสำหรับเรา Of Mice and Men คือหนังสือเล่มนั้นวรรณกรรมของ จอห์น สไตน์เบ็ก ที่มีชื่อภาษาไทยว่า “เพื่อนยาก”
“เพื่อนยาก” เป็นนวนิยายที่มีความยาวไม่ถึงสองร้อยหน้า แต่เป็นสองร้อยหน้าที่เราจะได้เรียนรู้ว่า แท้จริงแล้วคำว่า “เพื่อน” นั้นมีความหมายที่ลึกซึ้งเพียงใด เพื่อนที่ไม่ใช่แค่จำนวนคนที่กดไลก์หรือติดตามคุณในโซเชียลมีเดีย เพื่อนที่ไม่ได้หมายถึงคนที่เรามักเห็นหน้า เวลาที่เรามีประโยชน์กับเขาแต่เมื่อหมดประโยชน์ให้แลกเปลี่ยนก็กลายเป็นคนแปลกหน้าต่อกันไปในทันที เพื่อนไม่ได้หมายถึงคนที่คอยพูดหวาน ๆ หรือคอยเอาใจเรา แต่เพื่อนแท้คือคนที่กล้าจะเตือนเมื่อเห็นเราทำในสิ่งที่ไม่ถูกไม่ควร
จอร์จ และ เลนนี่ ในนวนิยายเรื่องนี้ไม่ใช่แค่ส่วนเติมเต็มของกันและกัน แต่พวกเขาเปรียบเสมือนเงาของกันและกัน แม้ว่าหลายคน หรือแม้แต่จอร์จเองจะมองว่าเลนนี่คือภาระ แต่แท้จริงแล้ว สิ่งที่เลนนี่เป็นได้ไปสะกิดบาดแผลในใจของทุกคนที่รู้จักเขา ขณะเดียวกัน หัวใจอิสระในโลกแห่งความฝันของเลนนี่ ได้ทำให้ชีวิตของ จอร์จ แคนดี้ และครุกส์ มีความหวัง และวูบหนึ่งถึงกับทำให้จอร์จพูดกับเลนนี่ว่า
“เราไม่เหมือนคนงานพวกนั้น เรามีอนาคต เรามีคนที่จะพูดคุยด้วย เราไม่ต้องไปพึ่งบาร์เพื่อกินเหล้า เพราะไม่รู้ว่าจะไปไหน”
มิตรภาพ และความฝันคือ ใจความสำคัญของ “เพื่อนยาก” แม้ว่าจะเป็นหนังสือที่ถูกตีพิมพ์เป็นภาษาไทยครั้งแรกตั้งแต่ปี 2513 แต่เนื้อหาของ “เพื่อนยาก” ยังคงเข้ากับยุคสมัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในโลกปัจจุบันที่คำว่า “เพื่อน” นั้นหาได้ “ยาก” ยิ่งเหมือนดังเช่นที่ จอห์น สไตน์เบ็ก เขียนไว้ในนวนิยายเรื่องนี้ว่า
“มีไม่กี่คนนักหรอกที่ร่อนเร่พเนจรไปที่ไหน ๆ ด้วยกัน ฉันก็ไม่รู้ว่าเป็นเพราะอะไร แต่อาจเป็นเพราะโลกบ้า ๆ นี้คนต่างกลัวกันและกันนันเอง”
