ถ้าคุณอายุ 35+ ขึ้นไปน่าจะพอคุ้นเคยกับนิยายจีนกำลังภายในของนักเขียนที่มีนามปากกาว่า “โกวเล้ง” หรือ เอี้ยวฮั้ว แซ่ฮิม นักเขียนผู้ที่ทำให้คนแฟนนิยายกำลังภายในจีน ติดตาม “ฤทธิ์มีดสั้น ลี้คิมฮวง” เล่มแล้วเล่มเล่า หรือเอาที่รู้จักกันทั่วบ้านทั่วเมืองไทยก็น่าจะเป็นชอลิ้วเฮียง
หรือแม้แต่วลีที่นักดื่มทั้งหลายส่งต่อกันจากรุ่นสู่รุ่นอย่าง “ข้าพเจ้าไม่ได้ชอบร่ำสุรา แต่ข้าพเจ้าชอบบรรยากาศในการร่ำสุรา” แต่ที่น่าจะชัดเจนที่สุดในนวนิยายทุกเรื่องของโกวเล้ง คือการสอดแทรกเรื่องของ “คุณธรรม น้ำมิตร” เอาไว้ในตัวเอกของเขาเกือบทุกเรื่อง
ถ้านับเวลามาถึงปัจจุบันโกวเล้ง นั้นจากไปแล้วร่วม 35 ปี แต่ผลงานของเขายังคงมีอิทธิพลทางความคิดในการดำเนินชีวิตของผู้คนในปัจจุบัน แม้ว่าปัจจุบันบางเรื่องอย่าง “คุณธรรม น้ำมิตร” จะเสื่อมถอยกันลงไป
ครั้งหนึ่งผู้เขียนเคยมีโอกาสร่วมวงสนทนากับรุ่นพี่ที่อาวุโสกว่ามากในวงการน้ำหมึก เป็นการพูดคุยถึงเหตุการณ์ถูกหักหลังอันแสนเจ็บปวดจากคนใกล้ตัวจนทำให้แกต้องเค้นคำออกมาจากไรฟันว่า “ไอ้คนยุคนี้มันไม่รู้จักกันแล้วว่า คุณธรรม น้ำมิตร คืออะไร”
ใช่ค่ะมันคือ “คุณธรรม น้ำมิตร” เดียวกับที่โกวเล้ง เคยทำให้ให้ตัวละครของเขามีปรัชญาชีวิตในนวนิยาย คุณธรรมคือการทำความดีโดยไม่หวังผลตอบแทนที่จะตามมา น้ำมิตรคือการพร้อมเข้าช่วยเหลือมิตรสหาย และมีความซื่อสัตย์ต่อกัน”
คำพูดจากวงสนทนาในวันนั้นยังคงชัดเจนจนปัจจุบันแม้ว่าเวลาจะผ่านไปเกือบสิบปีแล้ว เพราะมันคือคำถามที่อยู่ในใจผู้เขียนมาโดยตลอดว่า “คุณธรรม น้ำมิตร” มันหมดไปจากโลกจริง ที่เราอยู่เหลืออยู่แต่ในนวนิยายของโกวเล้งแต่เพียงอย่างเดียวจริง ๆ หรือ
ถ้าเอาคำตอบแบบมองโลกด้านเดียวคงต้องบอกว่า “ใช่” คุณธรรม น้ำมิตร นั้นมีอยู่แค่ในนิยาย ส่วนโลกจริงนั้นมันหมดไปนานแล้ว แต่ถ้ามองให้รอบด้านเราจะได้เห็น “คุณธรรม น้ำมิตร” ก็ต่อเมื่อเราหยิบยื่นสิ่งนั้นให้ผู้อื่นก่อน และเป็นคนที่มีคุณค่าพอที่จะให้เรากลับคืนมา
ที่ผ่านมา ผู้เขียนเองหยิบยื่น “คุณธรรม น้ำมิตร” ให้กับคนที่เห็นค่าบ้าง ไม่เห็นค่าบ้าง คนที่เห็นค่าก็ยังคงคบกันเป็นมิตรที่ดีเรื่อยมาจนปัจจุบัน ส่วนคนที่ไม่เห็นค่า เวลาที่เราหมดประโยชน์ คนเหล่านี้จะหายไปจากชีวิตเหมือนไม่เคยรู้จักกัน จะกลับมาระลึกถึงความสนิทสนมกันอีกที ก็ต่อเมื่อเรามีผลประโยชน์ที่สามารถแบ่งปันให้กับเขาได้ คนประเภทนี้ผู้เขียนนับเป็นเพียงคนรู้จัก มิได้นับเป็นมิตร
เรื่องนี้เมื่อเอากลับมามองคนในวงการสื่อทุกวันนี้ ก็ยิ่งทำให้เห็นว่าเป็นสังคมที่เริ่มห่างไกลคำว่า “คุณธรรม น้ำมิตร” ออกไปเรื่อย ๆ คำว่าเพื่อน พี่น้อง ที่เคยร่วมงานกันนั้น กลายเป็นว่าใครได้รับผลประโยชน์มากกว่ากัน ใครสามารถก้าวข้ามหัว (หรือที่ชอบเรียกกันว่า คอนเนกชัน) เพื่อสร้างประโยชน์ให้กับตนเองได้มากกว่า ใช้โซเชียลมีเดียในการสร้างภาพลักษณ์เพื่อให้คนทั่วไปรู้สึกประทับใจ แต่ลับหลังสามารถแทงคนอื่นได้เพียงเพื่อให้สปอตไลท์ฉายจับตนเอง
ทุกวันนี้เราแทบแยกกันไม่ได้แล้วว่าเรื่องไหนถูกเรื่องไหนผิด เพราะผู้คนสามารถทำให้เรื่องไม่ปกติกลายเป็นเรื่องปกติกันได้อย่างหน้าตาเฉย ถ้าจะให้ดีหากมีความจำเป็นต้องรู้จักใครใหม่ ลองใช้เวลาในการพิจารณาว่าพื้นฐาน “คุณธรรม น้ำมิตร” ของเขานั้นเป็นอย่างไรนะคะ และขอให้จำให้ขึ้นใจว่าคนประเภทที่ชอบพูดว่า “ไม่มีมิตร ไม่มีศัตรู” นั้นเป็นพวกที่น่ากลัวที่สุดที่จะคบหาเลยล่ะค่ะ
แล้วพบกันใหม่สัปดาห์หน้าค่ะ
