หนี้ครัวเรือนเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชนและการเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย ซึ่งภาครัฐและธนาคารแห่งประเทศไทย ได้ร่วมกันผลักดันแนวทางแก้ไขอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม ภายใต้สถานการณ์ปัจจุบันที่รายได้ของครัวเรือนยังฟื้นตัวช้า ทำให้ยังมีปัญหาการชำระหนี้และกลายเป็นหนี้เสียเพิ่มขึ้น โครงการ “ปิดหนี้ไว ไปต่อได้” จึงเป็นมาตรการเฉพาะกิจที่จะดำเนินการเพียงครั้งเดียว มุ่งเน้นช่วยเหลือลูกหนี้รายย่อยที่เป็น NPLs ให้ได้รับการปรับโครงสร้างหนี้เพื่อลดภาระหนี้ ปิดจบหนี้ได้เร็ว และกลับมามีประวัติการชำระหนี้ที่ดีขึ้น
วัตถุประสงค์ของโครงการ
- เพื่อช่วยเหลือลูกหนี้เฉพาะจุด คือ ลูกหนี้รายย่อยที่เหลือยอดหนี้เสีย (NPL) ไม่สูง ให้กลับมาจ่ายหนี้ได้ หลุดจากสถานะ NPL ได้เร็ว และมีประวัติหนี้ที่ดีขึ้น ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสเข้าถึงสินเชื่อในระบบได้ในอนาคต
- เพื่อช่วยเหลือเป็นการเฉพาะกิจ โดยจะดำเนินการเพียงครั้งเดียว เพื่อไม่สร้างแรงจูงใจที่ผิด จนทำให้ลูกหนี้เสียวินัยทางการเงิน (moral hazard) รวมทั้งมีแนวทางจูงใจให้ลูกหนี้กลับมาชำระหนี้และรักษาวินัยในการชำระหนี้
กำหนดการโครงการ เริ่มโครงการตั้งแต่เดือน ม.ค. 2569 เป็นต้นไป
- 1 ม.ค. 2569 ธนาคารพาณิชย์ และบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินของธนาคารพาณิชย์ โอนกรรมสิทธิ์หนี้ไปยัง SAM
- ตั้งแต่ 5 ม.ค. 2569 ลูกหนี้ของธนาคารพาณิชย์ และบริษัทในกลุ่มของธนาคารพาณิชย์ ที่มีคุณสมบัติตามเงื่อนไขและสนใจปรับโครงสร้างหนี้กับโครงการนี้ สามารถลงทะเบียนผ่านเว็บไซต์ของ ธปท. (www.bot.or.th/cleardebt) หรือช่องทางของสถาบันการเงินที่เข้าร่วมโครงการ หรือ ช่องทางของ SAM
> SAM จะแจ้งผลการพิจารณาคุณสมบัติลูกหนี้ผ่าน SMS
> SAM หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจาก SAM จะทยอยติดต่อกลับลูกหนี้
มาตรการและรูปแบบการช่วยเหลือลูกหนี้
บริษัทบริหารสินทรัพย์สุขุมวิท (SAM) จะรับซื้อรับโอนหนี้เสียของลูกหนี้รายย่อยมาจากเจ้าหนี้เดิม และจะปรับปรุงโครงสร้างหนี้แบบผ่อนปรนเพื่อลดภาระหนี้ให้ลูกหนี้
โดยในระยะแรก SAM จะรับซื้อเฉพาะหนี้ NPL ที่ไม่มีหลักประกัน (เช่น บัตรเครดิต สินเชื่อส่วนบุคคล) และติ่งหนี้ของหนี้ที่เคยมีหลักประกัน โดยไม่รวมสินเชื่อ ดังต่อไปนี้
- สินเชื่อจำนำทะเบียนรถ และสินเชื่อ nano finance ที่มีบรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม (บสย.) ค้ำประกัน เนื่องจากถือเป็นสินเชื่อที่มีหลักประกัน
- หนี้ที่มีคำพิพากษาแล้ว
- หนี้ที่ถูกฟ้องรวมกับหนี้อื่นที่ไม่ได้เข้าโครงการนี้
- หนี้อื่น ๆ ที่ขัดต่อกฎหมายหรือหลักเกณฑ์การกำกับดูแลของผู้กำกับดูแล เช่น หนี้ของผู้ที่เป็นเจ้าของบัญชีม้าดำ บัญชีม้าเทาเข้ม และบัญชีม้าเทาอ่อน
โครงการมีระยะเวลา 3 ปี ประกอบด้วย 2 มาตรการย่อย ได้แก่
1. มาตรการ “จ่ายปิดจบหนี้”
ให้ลูกหนี้เข้ามาจ่ายคืนหนี้บางส่วนแก่ SAM เพื่อปิดบัญชี
2. มาตรการ “ผ่อนชำระเป็นงวด”
- ลดภาระหนี้บางส่วนให้กับลูกหนี้ และส่วนที่เหลือให้ผ่อนชำระเป็นงวดแก่ SAM
- ระยะเวลาผ่อนสูงสุด 3 ปี (ระยะเวลาผ่อนชำระของลูกหนี้แต่ละรายจะขึ้นอยู่กับช่วงเวลาที่ลูกหนี้เริ่มเข้าโครงการ ถ้าเข้าร่วมช้า ระยะเวลาผ่อนจะเหลือน้อยลงตามระยะเวลาที่เหลือของโครงการ)
- อัตราดอกเบี้ยในระหว่างมาตรการจะได้รับยกเว้น (อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 0) และเมื่อลูกหนี้สามารถชำระหนี้ได้ตามเงื่อนไขแล้ว จะได้รับการยกเว้นดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม ค่าใช้จ่ายที่ค้างจ่ายตามสัญญาเดิมก่อนเข้ามาตรการที่พักแขวนไว้ทั้งจำนวน
กลุ่มเป้าหมายในระยะแรก ประกอบด้วย ลูกหนี้ของธนาคารพาณิชย์ และลูกหนี้ของบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินของธนาคารพาณิชย์ซึ่งจะถูกรับซื้อหนี้และช่วยเหลือต่อโดย SAM
คุณสมบัติลูกหนี้ที่สามารถเข้าร่วมโครงการ
ลูกหนี้ที่มีคุณสมบัติเป็นไปตามเงื่อนไขของโครงการสามารถเข้าร่วมโครงการได้ทุกคน โดยลูกหนี้ต้องมีคุณสมบัติครบทุกข้อ ดังนี้
- เป็นลูกหนี้บุคคลธรรมดา
- มีสถานะหนี้ ณ 30 ก.ย. 2568 เป็นหนี้ที่ค้างชำระต้นเงินหรือดอกเบี้ยเกินกว่า 90 วัน (NPL) นับแต่วันครบกำหนดชำระ
- มีภาระหนี้ NPL รวมทุกผู้ให้บริการทางการเงิน และทุกประเภทสินเชื่อ ไม่เกิน 1 แสนบาทต่อราย*
- ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย หรือ บุคคลที่ถูกกำหนดอยู่ใน Sanction list ของ ปปง.
*นับเฉพาะผู้ให้บริการทางการเงินที่รายงานข้อมูลในเครดิตบูโร (NCB) และใช้ภาระหนี้ตามการรายงาน NCB
ประโยชน์ที่ลูกหนี้จะได้รับจากการเข้าร่วมโครงการ
- ได้ลดภาระหนี้ และเงื่อนไขการผ่อนชำระแบบผ่อนปรน จึงช่วยให้ลูกหนี้เสียสามารถกลับมาเป็นลูกหนี้ดีได้ง่ายขึ้น
- ประวัติชำระหนี้ในเครดิตบูโร (NCB) ปรับดีขึ้น
- มีโอกาสเข้าถึงสินเชื่อใหม่ได้เร็วขึ้น
รายละเอียดและขั้นตอนการเข้าร่วมโครงการ
- ลูกหนี้ของธนาคารพาณิชย์ และบริษัทในกลุ่มธุรกิจทางการเงินของธนาคารพาณิชย์ที่มีคุณสมบัติเป็นไปตามเงื่อนไขของโครงการทุกราย จะถูกโอนขายหนี้ให้ SAM ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2569
- เจ้าหนี้เดิม และ SAM จะส่งหนังสือแจ้งการโอนสิทธิ์เรียกร้องให้กับลูกหนี้ทุกรายที่ถูกโอนหนี้ไปยัง SAM
- ลูกหนี้ที่มีคุณสมบัติตามที่กำหนดและสนใจเข้าร่วมโครงการสามารถลงทะเบียนผ่านเว็บไซต์ของ ธปท. (www.bot.or.th/cleardebt) หรือ ช่องทางของสถาบันการเงินที่เข้าร่วมโครงการ หรือ ช่องทางของ SAM
- SAM แจ้งผลการคัดกรองคุณสมบัติลูกหนี้ตามเงื่อนไขโครงการ โดยขอให้ลูกหนี้รอการติดต่อกลับจาก SAM หรือผู้ที่ SAM มอบหมาย
- ลูกหนี้จะได้รับการติดต่อจาก SAM หรือผู้ที่ SAM มอบหมาย เพื่อให้ความช่วยเหลือตามโครงการต่อไป
ช่องทางการติดต่อ
หากลูกหนี้มีข้อสงสัยเพิ่มเติม สามารถสอบถามข้อมูลได้ที่
- SAM (call center 1443 กด 6 หรือ www.sam.or.th)
- สถาบันการเงินเจ้าหนี้เดิม
- BOT contact center 1213
อ่านคำถามที่พบบ่อย โครงการ “ปิดหนี้ไว ไปต่อได้” ได้ที่ https://www.bot.or.th/th/faqs/faqs-15.html
ข้อมูลจาก ธนาคารแห่งประเทศไทย
