วิธีเลือกซื้อ “เครื่องฟอกอากาศ” ให้เหมาะกับการใช้งานของคุณ

หากย้อนไปเมื่อหลายปีก่อน ถ้าบ้านไหนที่ไม่ได้มีผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจอยู่ภายในบ้าน แต่มีไอเทมที่เรียกว่า “เครื่องฟอกอากาศ” อาจจะพออนุมานได้ว่าบ้านหลังนั้นมีฐานะทางเศรษฐกิจที่ค่อนข้างดี เข้าถึงความทันสมัยและเทคโนโลยีในเวลานั้น เนื่องจากปัญหาฝุ่นควันและมลพิษในช่วงนั้นยังไม่ได้แย่ถึงขั้นวิกฤติอย่างเช่นทุกวันนี้ เครื่องฟอกอากาศจึงถูกมองว่าเป็นสิ่งของฟุ่มเฟือยอย่างหนึ่งที่เกินความจำเป็น แต่ในเมื่อมีกำลังจ่าย บางครอบครัวก็ซื้อมาใช้ด้วยเหตุผลที่ว่าใส่ใจในคุณภาพอากาศและสุขภาพของคนในบ้าน หรือบ้านอาจอยู่ในพื้นที่ละแวกที่มีปัญหามลพิษเฉพาะพื้นที่ และบางบ้านอาจเลือกซื้อมาใช้งานเพื่อความสบายใจ แม้จะไม่มีความจำเป็นต้องใช้งานจริง ๆ

ทว่าในยุคนี้กลับตรงกันข้าม เพราะเครื่องฟอกอากาศไม่ได้เป็นสินค้าฟุ่มเฟือยที่ซื้อมาตั้งไว้เฉย ๆ เพื่อความสบายใจอีกต่อไปแล้ว แต่มันกลับกลายเป็นไอเทมที่ใกล้จะถึงระดับคำว่า “จำเป็นที่ต้องมีทุกบ้าน” เหมือนกับพัดลม ที่เป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ทุกบ้านต้องมีไปแล้ว เนื่องจากปัญหามลพิษทางอากาศในทุกวันนี้กลายเป็นปัญหาหลักในชีวิตประจำวัน อากาศบริสุทธิ์หาได้ยาก ค่าฝุ่นจากรายงานข่าวสภาพแวดล้อมอยู่ในระดับอันตรายต่อสุขภาพแทบทุกวัน มองไปทางไหนก็รู้สึกว่าจมฝุ่นอยู่ตลอดเวลา การหายใจเอาอากาศที่เต็มไปด้วยฝุ่น PM2.5 จะทำให้เราตายผ่อนส่งเอาได้ ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว มันไม่ควรจะมีสิ่งมีชีวิตชนิดไหนต้องมาตาย เพียงเพราะการหายใจ!

แต่ในเมื่อเวลานี้ไม่มีใครที่จะช่วยดูแลชีวิตเราได้เท่ากับเราดูแลชีวิตตัวเอง ก็คงไม่มีทางเลือกที่ต้องซื้อไอเทมอย่างเครื่องฟอกอากาศมาใช้งาน ซึ่งก็ต้องบอกว่าการมีเครื่องฟอกอากาศติดบ้านช่วยให้เราหายใจได้ดีขึ้นเยอะ แม้ว่ามันจะเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุก็ตาม แต่มันก็จำเป็น อย่างไรก็ดี การรเลือกซื้อเครื่องฟอกอากาศอาจเป็นเรื่องยากสำหรับมือใหม่ที่ไม่รู้ว่าะต้องเริ่มต้นศึกษาจากตรงไหน ลองมาดูกันว่าหากจะซื้อเครื่องฟอกอากาศมาใช้สักเครื่องเพื่อให้เรามีอากาศบริสุทธิ์หายใจ จะต้องพิจารณาจากปัจจัยใดบ้าง เพื่อให้เหมาะสมกับความต้องการของคุณ

1. คำนึงถึงพื้นที่ที่ต้องการใช้งาน

• ให้พิจารณาจากขนาดห้องที่ต้องการใช้เครื่องฟอกอากาศว่ามีขนาดเท่าไร (วัดเป็นตารางเมตรหรือตารางฟุต)
• เครื่องฟอกอากาศแต่ละรุ่นที่วางขายอยู่ตามท้องตลาด จะระบุ “พื้นที่ครอบคลุม” เช่น 20-30 ตร.ม. เพื่อแสดงให้เห็นว่าเครื่องรุ่นนี้สามารถฟอกอากาศในห้องที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเท่าไร แนะนำว่าให้เลือกซื้อเครื่องฟอกอากาศที่สามารถฟอกอากาศได้มากกว่าพื้นที่ครอบคลุมประมาณ 20-40% (เลือกพื้นที่ครอบคลุมให้ใหญ่กว่าห้องสักนิด)
• เพื่อประสิทธิภาพในการฟอกอากาศที่ดี ควรเลือกขนาดพื้นที่ครอบคลุมของเครื่องฟอกอากาศให้สอดคล้องกับพื้นที่ห้อง เผื่อไว้ให้ใหญ่กว่าห้องจริงสักเล็กน้อย

2. พิจารณาระบบการกรองอากาศ (ฟิลเตอร์)

• HEPA Filter (High-Efficiency Particulate Air) เป็นตัวกรองที่จำเป็นสำหรับการกรองฝุ่น PM2.5, ละอองเกสร และสารก่อภูมิแพ้ ถ้าเป็นแผ่นกรองที่ใช้กับเครื่องฟอกอากาศที่จะกรอง PM2.5 วัดที่ 0.3 ไมโครเมตร แนะนำ HEPA 13 ที่มีความสามารถในการกรองฝุ่นขนาด 0.3 ไมโครเมตร ได้ประมาณ 99.97% แต่ถ้าราคาถูกลงมาอีกนิด คือ HEPA 12 ที่กรองได้ประมาณ 99.50% ยิ่งเปอร์เซ็นต์ในการกรองสูง ก็จะใช้เวลาในการกรองฝุ่นสั้นลง ช่วยให้มลพิษในอากาศถูกเจือจางลงได้เร็ว และเราก็มีโอกาสได้หายใจด้วยอากาศบริสุทธิ์ได้เร็วขึ้นด้วย
• Activated Carbon Filter เป็นตัวกรองกลิ่นไม่พึงประสงค์ เช่น ควันบุหรี่ หรือกลิ่นอาหารจากห้องครัว
• Pre-Filter ช่วยกรองฝุ่นที่มีขนาดใหญ่ สำหรับบ้านที่มีสัตว์เลี้ยง และยืดอายุการใช้งานของฟิลเตอร์หลัก
• ระบบพิเศษอื่น ๆ เช่น Ionizer หรือ UV-C เป็นเทคโนโลยีที่ช่วยขจัดเชื้อแบคทีเรียและเชื้อไวรัส ฆ่าเชื้อโรคที่มากับอากาศ แต่ไม่จำเป็นเสมอไป

3. พิจารณาค่า CADR (Clean Air Delivery Rate)

• ค่า CADR คือค่าที่บ่งบอกความเร็วในการฟอกอากาศ (วัดจากปริมาณอากาศบริสุทธิ์ที่ผลิตได้จากเครื่องใน 1 นาที) เป็นค่าที่เราจำเป็นต้องรู้หากคิดจะซื้อเครื่องฟอกอากาศ
• ต้องเลือกค่า CADR ที่เหมาะสมกับขนาดห้อง เพื่อให้เพียงพอในการฟอกอากาศ
  • ห้องเล็ก (20 ตร.ม.): CADR ≥ 120 ลูกบาศก์เมตร/ชั่วโมง
  • ห้องใหญ่ (50 ตร.ม.): CADR ≥ 300 ลูกบาศก์เมตร/ชั่วโมง

4. งบประมาณ

• พิจารณางบที่สามารถจ่าย
  • งบต่ำ (<3,000 บาท) จะเป็นเครื่องเล็ก ที่ใช้ได้กับห้องขนาดเล็ก
  • งบกลาง (3,000-10,000 บาท) มีฟิลเตอร์ HEPA และเหมาะกับห้องขนาดกลางถึงใหญ่
  • งบสูง (>10,000 บาท) จะมีฟังก์ชันขั้นสูงพ่วงมาด้วย เช่น เซ็นเซอร์ตรวจวัดคุณภาพอาการ

5. แบรนด์ที่เชื่อถือได้

• แบรนด์ยอดนิยมที่มีสินค้าเครื่องฟอกอากาศวางจำหน่ายตามท้องตลาด หรือแบรนด์ที่พอจะเคยได้ยินชื่อมาบ้าง ไม่แนะนำให้ซื้อแบรนด์ที่ไม่รู้จักเพียงเพราะเห็นว่าราคาถูก เพราะเสี่ยงจะได้ของไม่มีคุณภาพ กรองอากาศได้ไม่ดี รวมถึงไม่ทนทาน ใช้ได้ไม่นานก็เสีย ไม่คุ้มกับเงินที่จ่ายไป
• ลองหาอ่านรีวิวจากออนไลน์ เพื่อดูประสบการณ์การใช้งานจริงของคนที่ซื้อไปใช้แล้ว

6. การประหยัดพลังงานและเสียงรบกวน 

• เครื่องที่มีโหมดประหยัดพลังงาน (Energy Saving)
• ตรวจสอบระดับเสียง (dB) การเปิดใช้งานในแต่ละระดับจะมีเสียงไม่เท่ากัน เพื่อให้เหมาะกับการใช้งานในช่วงเวลาต่าง ๆ โดยเฉพาะการใช้งานตอนกลางคืน อาจเลือกเครื่องที่มีโหมดเงียบ (Sleep Mode) เพื่อไม่ให้รบกวนการนอนหลับ (หรือควรมีเสียงต่ำกว่า 30 dB)

7. การดูแลรักษาในระยะยาว

• ตรวจสอบว่าฟิลเตอร์ทำความสะอาด/เปลี่ยนง่าย และราคาไม่แพง
• ฟิลเตอร์ HEPA อาจต้องเปลี่ยนทุก 6-12 เดือน (ขึ้นอยู่กับการใช้งาน)
• รุ่นที่มีไฟแจ้งเตือนการเปลี่ยนฟิลเตอร์จะช่วยให้ใช้งานสะดวกขึ้น
• ค่าไฟฟ้า กินไฟแค่ไหน

8. คุณสมบัติพิเศษเพิ่มเติม (ไม่จำเป็น เพียงแต่เป็นคุณสมบัติเสริม)

• มีเซ็นเซอร์ตรวจวัดคุณภาพอากาศ แจ้งระดับฝุ่นหรือมลพิษในห้อง และปรับความเร็วพัดลมอัตโนมัติตามระดับมลพิษ
• การเชื่อมต่อแอปพลิเคชัน ควบคุมผ่านสมาร์ตโฟนได้
• ระบบฆ่าเชื้อโรคด้วย UV หรือ Ionizer
• ดีไซน์ เลือกให้เหมาะกับสไตล์ห้อง