ภาพความทรงจำในอดีตเกี่ยวกับแม่น้ำสาละวิน ซึ่งกั้นพรมแดนระหว่างประเทศไทยกับเมียนมา มักหนีไม่พ้นการสู้รบกันระหว่างชนกลุ่มน้อย ความป่าเถื่อน ยาเสพติด และการตัดไม้ทำลายป่า
แม้ปัจจุบันลุ่มน้ำสาละวินได้เปลี่ยนไปจากเดิมแล้ว แต่ภาพลักษณ์เดิม ๆ ยังคงติดอยู่ในความทรงจำจนยากจะลบเลือน “โครงการเสียงสาละวิน เมืองสร้างสุข” จึงถือกำเนิดขึ้นเพื่อหวังพลิกภาพลักษณ์สาละวินจากลบให้กลายเป็นบวก จากความร่วมมือกันของสถาบันสื่อเด็กและเยาวชน (สสย.) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ซึ่งดำเนินงานมาต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 ติดต่อกันแล้ว
“เสียงสาละวิน เมืองสร้างสุข” พื้นที่แสดงพลังสื่อสร้างสรรค์
โครงการเสียงสาละวิน เมืองสร้างสุข เป็นการรวมพลังกันของคุณครู เยาวชน และชุมชน ในการใช้สื่อสร้างสรรค์โชว์ต้นทุนวัฒนธรรม วิถีชีวิตอาชีพ และทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม ในงาน MIDL Festival “เสียงสาละวิน ถิ่นแม่สะเรียงเวียงงาม”ภายใต้โครงการ MIDL for Inclusive Cities 2020 ณ ลานวัฒนธรรมวัดอุทยารมณ์ (จองสูง) อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน
“สื่อเป็นหนึ่งในเครื่องมือที่สามารถนำมาใช้ในการขับเคลื่อนและสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นในสังคมได้ โดยเฉพาะในยุคปัจจุบันที่พลเมืองทุกคนเป็นทั้งผู้รับสื่อและผู้ผลิตสื่อในเวลาเดียวกัน”
ด้วยเหตุนี้ โครงการเสียงสาละวิน เมืองสร้างสุข จึงเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่แสดงให้เห็นถึงพลังของเยาวชนคนรุ่นใหม่ในฐานะนักสื่อสารสุขภาวะ โดยดร.จิรพร วิทยศักดิ์พันธุ์ กรรมการและผู้ทรงคุณวุฒิ สสส.เผยว่าหนึ่งในภารกิจหลักของ สสส. คือการหนุนเสริมให้พลเมืองมีทักษะในการใช้สื่ออย่างสร้างสรรค์ ซึ่งวันนี้เด็กและเยาวชนไม่เพียงใช้สื่อได้ ใช้สื่อเป็นเท่านั้น แต่ยังต้องรู้เท่าทันสื่อ และสามารถนำสื่อมาเป็นพลังสร้างสรรค์ขับเคลื่อนสังคมและชุมชนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดี และยังสร้างมุมมองใหม่ ๆ แก่คนภายนอกที่มีต่อสาละวินด้วย
เดินหน้าพัฒนาพลเมืองสื่อเข้มแข็งตามพื้นที่จังหวัดต่าง ๆ
สำหรับโครงการสาละวิน เมืองสร้างสุขนั้น เป็นหนึ่งในภาคีเครือข่ายโครงการ MIDL for Inclusive Cities 2020 ที่มีแนวคิดหลักว่าการสร้างเมืองไม่ใช่หน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง แต่ควรจะเป็นพื้นที่ที่ทุกคนมีสิทธิ์มีเสียงในการอยู่ร่วมกันอย่างเสมอภาค ขณะเดียวกัน เด็กและเยาวชนก็นำทักษะการใช้สื่อ เทคโนโลยี สารสนเทศในเชิงสร้างสรรค์ มาขับเคลื่อนเมืองเพื่อสร้างความสุขของทุกคนที่อาศัยอยู่ร่วมกัน
โดยผู้จัดการสถาบันสื่อเด็กและเยาวชน “เข็มพร วิรุณราพันธ์” มองว่าการสร้างความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ ยังมีพื้นที่อีกหลายจังหวัดทั่วประเทศไทยที่กำลังขับเคลื่อนเรื่องนี้ร่วมกัน ซึ่งเด็กและเยาวชนจากพื้นที่ต่าง ๆ กำลังเดินหน้าพัฒนาทักษะในการเป็นพลเมืองสื่อที่เข้มแข็ง เป็นจิ๊กซอว์ชิ้นเล็ก ๆ ที่ช่วยกันต่อเติมพื้นที่สุขภาวะให้ขยายออกไปมากขึ้นเรื่อย ๆ ในสังคม
6 โรงเรียนสร้างสรรค์โปรเจกต์ เปลี่ยนมุมมองใหม่ต่อลุ่มน้ำสาละวิน
ปีนี้โครงการเสียงสาละวิน เมืองสร้างสุข ขยายพื้นที่การทำงานครอบคลุม 6 พื้นที่รอบลุ่มน้ำสาละวิน โดยมีโรงเรียนเข้าร่วม 6 โรงเรียน ได้แก่ โรงเรียนบ้านเลโคะ โรงเรียนศิษย์เก่าศิริราชบ้านดง โรงเรียนบ้านอมพาย โรงเรียนบ้านท่าตาฝั่ง โรงเรียนบ้านสบเมย โรงเรียนแม่สะเรียงบริพัตรศึกษา
อ.ฌัชชภัทร พานิช หัวหน้าโครงการเสียงสาละวิน เมืองสร้างสุข เล่าว่าคุณครูและเด็ก ๆ แต่ละโรงเรียนจะออกเดินทางค้นหาความสุขในพื้นที่ผ่านต้นทุนหลักที่มีอยู่ในพื้นที่สาละวิน คือ ความสุขจากพหุวัฒนธรรม ความสุขในวิถีชีวิตและอาชีพ ความสุขจากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
จากนั้นแต่ละโรงเรียนจะสร้างสรรค์ 1 โปรเจกต์ออกมาขับเคลื่อนให้เป็นรูปธรรมเพื่อนำมาสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นในชุมชน โดยหวังว่าสิ่งที่ทุกคนรวมพลังกันสร้างสรรค์ออกมา จะถูกสื่อสารส่งต่อไปยังคนภายนอกให้เปลี่ยนมุมมองใหม่ที่มีต่อพื้นที่ลุ่มน้ำสาละวิน
…จากด้านลบให้กลายเป็นบวก จากเมืองที่เต็มไปด้วยความป่าเถื่อนโหดร้ายให้กลายเป็นเมืองแห่งความสุข ดังเช่นความเป็นจริงที่เมืองสาละวินเป็นอยู่ตลอดมา
