ประกันสังคม “ขยายอายุผู้สมัครมาตรา 40” เป็น 15-65 ปี

จากข้อมูลของสำนักงานสถิติแห่งชาติ ประจำปี 2562 พบว่า ประเทศไทยมีแรงงานอิสระจำนวนกว่า 20 ล้านคน แต่มีเพียง 3.40 ล้านคนเท่านั้นที่เข้าถึงความคุ้มครองประกันสังคมมาตรา 40 ซึ่งยังมีแรงงานอิสระอีกถึง 17 ล้านคน ที่เข้าไม่ถึงระบบความคุ้มครองของประกันสังคม

กระทรวงแรงงาน ต้องการให้แรงงานนอกระบบที่ประกอบอาชีพอิสระนี้ได้เข้าถึงหลักประกันทางสังคมเช่นเดียวกับแรงงานในระบบ เพื่อให้คุ้มครองแรงงานอย่างทั่วถึง จึงได้ขยายขอบเขตการเป็นผู้ประกันตนมาตรา 40 ให้กว้างขึ้น เพื่อเพิ่มโอกาสให้แรงงานนอกระบบเข้าสู่ระบบ

ประกันสังคมมาตรา 40 คืออะไร

ประกันสังคมมาตรา 40 เป็นประกันสังคมมาตราที่ให้ความคุ้มครองแรงงานนอกระบบ ซึ่งก็คือผู้ที่ประกอบอาชีพอิสระ อาทิ พ่อค้าแม่ค้า ขับรถรับจ้าง ฟรีแลนซ์ เกษตรกร หรือพนักงานอิสระอื่น ๆ ที่ไม่ได้เป็นลูกจ้างของบริษัทเอกชนใด ๆ โดยหลักประกันของประกันสังคมนี้ จะคุ้มครองแรงงานนอกระบบในลักษณะเดียวกันกับแรงงานในระบบ ในกรณีเจ็บป่วย ชราภาพ สงเคราะห์บุตร ทุพพลภาพ หรือเสียชีวิต

ทั้งนี้จะแตกต่างกันตรงที่ผู้ประกันตนตามมาตรา 40 จะยังสามารถใช้บัตรประกันสุขภาพถ้วนหน้า หรือบัตรทอง 30 บาทรักษาทุกโรคได้ ไม่เหมือนกับแรงงานในระบบที่ใช้สิทธิประกันสังคมเพียงอย่างเดียว และแรงงานในระบบจะจ่ายสมทบ 5 เปอร์เซ็นต์ของรายได้ (แต่ไม่เกิน 750 บาท) ส่วนอีกครึ่งบริษัทต้นสังกัดเป็นผู้จ่ายสมทบ

ประกันสังคมมาตรา 40 มีอะไรใหม่

ประกันสังคมมาตรา 40 ที่ปรับเปลี่ยนใหม่ในปี 2563 นี้ ขยายสิทธิให้กับแรงงานนอกระบบสมัครเข้าสู่ระบบได้มากขึ้น โดยเป็นแรงงานที่มีอายุตั้งแต่ 15 ปีบริบูรณ์ แต่ไม่เกิน 65 ปีบริบูรณ์ (เดิม 15-60 ปี) ซึ่งมีผลบังคับใช้แล้วตั้งแต่ 24 มิ.ย. 63 ที่ผ่านมา และเพิ่มรูปแบบในการจ่ายเงินสมทบให้กว้างขึ้น เพื่อรับความคุ้มครองครอบคลุมขึ้น

การปรับเปลี่ยนเงื่อนไขการเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 40 นี้ ก็เพื่อดึงแรงงานนอกระบบที่ยังเข้าไม่ถึงสิทธิประโยชน์ที่ตนเองควรได้รับ ให้เข้าสู่ระบบเพื่อรับความคุ้มครองทางสังคมและเข้าถึงหลักมั่นคงในชีวิต ยกระดับและพัฒนาคุณภาพชีวิตทั้งของตนเองและครอบครัว

หากแรงงานนอกระบบกลุ่มนี้สมัครเป็นผู้ประกันตนมาตรา 40 แล้ว สามารถเลือกจ่ายเงินสมทบได้ 3 รูปแบบ คือ

  • ผู้ประกันตนจ่ายสมทบ 70 บาท รัฐจ่ายสมทบ 30 บาท รวมเงินจ่ายสมทบ 100 บาท คุ้มครองสิทธิประโยชน์ 3 กรณี คือ เงินทดแทนการขาดรายได้เมื่อเจ็บป่วย เงินทดแทนการขาดรายได้เมื่อทุพพลภาพ และเงินค่าทำศพ
  • ผู้ประกันตนจ่ายสมทบ 100 บาท รัฐจ่ายสมทบ 50 บาท รวมเงินจ่ายสมทบ 150 บาท คุ้มครองสิทธิประโยชน์ 4 กรณี คือ เงินทดแทนการขาดรายได้เมื่อเจ็บป่วย เงินทดแทนการขาดรายได้เมื่อทุพพลภาพ เงินค่าทำศพ และเงินบำเหน็จชราภาพ
  • ผู้ประกันตนจ่ายสมทบ 300 บาท รัฐจ่ายสมทบ 150 บาท รวมเงินจ่ายสมทบ 450 บาท คุ้มครองสิทธิประโยชน์ 5 กรณี คือ เงินทดแทนการขาดรายได้เมื่อเจ็บป่วย เงินทดแทนการขาดรายได้เมื่อทุพพลภาพ เงินค่าทำศพ เงินบำเหน็จชราภาพ และเงินสงเคราะห์บุตร

การสมัครเป็นผู้ประกันตนมาตรา 40

บุคคลที่จะสมัครเป็นผู้ประกันตนมาตรา 40 ต้องเป็นแรงงานนอกระบบ ซึ่งก็คือบุคคลที่ไม่ได้เป็นลูกจ้างในบริษัทเอกชนตามประกันสังคมมาตรา 33 และไม่เคยสมัครเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 39 ด้วย (ผู้ที่เคยเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 มาก่อนแต่ลาออก โดยต้องการคงสิทธิประกันสังคมไว้)

ผู้ที่สนใจสมัครเข้ามาเป็นผู้ประกันตนในระบบเพื่อรับสิทธิประโยชน์ จะต้องยื่นใบสมัคร (แบบ สปส. 1-40) พร้อมหลักฐานการสมัคร คือ บัตรประจำตัวประชาชนหรือสำเนาบัตรประชาชน เซ็นรับรองสำเนาถูกต้อง หรืออาจใช้บัตรอื่นที่ทางราชการออกให้เป็นหลักฐานแทน

สามารถยื่นในสมัครพร้อมหลักฐานได้ที่สำนักงานประกันสังคมกรุงเทพมหานคร สำนักงานประกันสังคมจังหวัด สำนักงานประกันสังคมจังหวัดสาขา หน่วยบริการเคลื่อนที่ของสำนักงานประกันสังคม เว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม หรือสมัครผ่านหน่วยบริการรับสมัครผู้ประกันตนตามมาตรา 40 เช่น ร้านสะดวกซื้อเซเว่นอีเลฟเว่น เคาน์เตอร์ห้าง

วิธีการจ่ายเงินสมทบมาตรา 40 

บุคคลที่สมัครเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 40 แล้ว สามารถจ่ายเงินสมทบได้ที่สำนักงานประกันสังคมกรุงเทพมหานครพื้นที่/จังหวัด/สาขา หน่วยบริการเคลื่อนที่ของสำนักงานประกันสังคม เคาน์เตอร์เซอร์วิส เคาน์เตอร์ธนาคาร (กรุงไทย ธ.ก.ส. กรุงศรีอยุธยา) ห้างเทสโก้ โลตัส ห้างบิ๊กซี ตู้บุญเติม ธนาณัติ หรือจะแจ้งให้หักผ่านบัญชีธนาคารอัตโนมัติก็ได้เช่นกัน

ทั้งหมดนี้เป็นสิทธิประโยชน์ที่กลุ่มแรงงานนอกระบบจะได้รับใกรณีที่เกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด ทั้งเจ็บป่วย หรือทุพพลภาพ ก็จะมีเงินที่จ่ายสมทบให้ประกันสังคมทุกเดือนกลับมาคุ้มครองตามสิทธิประโยชน์ ในกรณีที่ชราภาพหรือมีบุตร ก็มีเงินสนับสนุน รวมถึงในกรณีที่เสียชีวิต ทายาทก็สามารถเบิกค่าทำศพได้ด้วย จึงเป็นอีกหลักประกันหนึ่งที่จะช่วยให้คุณภาพชีวิตดีขึ้น

ข้อมูลจาก สำนักงานประกันสังคม, ขึ้นทะเบียนผู้ประกันตรตามมาตรา 40