สำหรับนักเดินทางตัวยงที่ใช้ “เครื่องบิน” เป็นยานพาหนะเดินทางเป็นประจำต้องรู้ คณะกรรมการการบินพลเรือน (กบร.) ได้ออกข้อบังคับใหม่ของคณะกรรมการการบินพลเรือน ฉบับที่ 101 ซึ่งเป็นมาตรการคุ้มครองสิทธิของผู้โดยสารเที่ยวบินแบบประจำในประเทศและระหว่างประเทศ โดยเพิ่มความคุ้มครองสิทธิของผู้โดยสาร กรณีที่เที่ยวบินมีความล่าช้า (delay) หรือมีการยกเลิก (cancel) โดยไม่ได้แจ้งผู้โดยสารล่วงหน้าและผู้โดยสารเดินทางถึงสนามบินแล้ว หากเที่ยวบินเกิดล่าช้าหรือถูกยกเลิกขึ้นมา ผู้โดยสารจะได้รับการดูแลเพิ่มเติมอะไรบ้าง ซึ่งข้อบังคับนี้กำลังจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 20 พฤษภาคม 2568 เป็นต้นไป นี่จึงเป็นสิ่งที่ผู้โดยสารอย่างเรา ๆ ควรรู้!
กรณีเที่ยวบินล่าช้า
เที่ยวบินระหว่างประเทศ กรณีเที่ยวบินระหว่างประเทศล่าช้า ข้อบังคับใหม่นี้ได้กำหนดให้สายการบินต้องดำเนินการ ดังนี้
1. หากเที่ยวบินล่าช้าเกิน 2 ชั่วโมง สายการบินจะต้อง
- จัดอาหารและเครื่องดื่ม หรือคูปองแลกซื้ออาหารและเครื่องดื่มให้กับผู้โดยสารตามความเหมาะสมกับมื้ออาหารและระยะเวลาที่รอขึ้นอากาศยาน โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย
- อำนวยความสะดวกด้านการติดต่อสื่อสาร โดยจัดอุปกรณ์ให้แก่ผู้โดยสารเพื่อใช้ในการติดต่อสื่อสารด้วยวิธีการใด ๆ เช่น โทรศัพท์ e-mail ตามความจำเป็นและเหมาะสม โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย
2. หากเที่ยวบินล่าช้าเกิน 5 ชั่วโมง สายการบินจะต้อง
- จัดอาหารและเครื่องดื่ม และอุปกรณ์สื่อสาร เช่นเดียวกับกรณีล่าช้าเกิน 2 ชั่วโมง
- ชำระค่าชดเชยเป็นเงินสด 1,500 บาท หรือค่าชดเชยรูปแบบอื่นที่มีมูลค่าไม่ต่ำกว่า เช่น วงเงินเพื่อใช้ในการเดินทางครั้งต่อไป บัตรกำนัลการเดินทาง หรือไมล์สะสมตามโครงการสะสมไมล์ หรือสิ่งอื่นแทนค่าชดเชยดังกล่าว โดยมีมูลค่าไม่ต่ำกว่าการชำระค่าชดเชยเป็นเงินสด ภายใน 14 วัน นับแต่วันที่เกิดเหตุเที่ยวบินล่าช้า
- จัดที่พักและการรับส่ง หากต้องพักค้างคืน
- หากผู้โดยสารไม่ประสงค์เดินทางต่อ สายการบินต้องเสนอทางเลือกทั้งหมดแก่ผู้โดยสารในทันทีเพื่อพิจารณาเลือกระหว่าง รับเงินค่าโดยสารคืน หรือรับวงเงินเพื่อใช้ในการเดินทางครั้งต่อไป หรือบัตรกำนัลการเดินทาง หรือไมล์สะสมตามโครงการสะสมไมล์ หรือสิ่งอื่นทดแทน
3. หากเที่ยวบินล่าช้าเกิน 10 ชั่วโมง สายการบินจะต้อง
- จัดอาหารและเครื่องดื่ม และอุปกรณ์สื่อสาร เช่นเดียวกับกรณีล่าช้าเกิน 2 และ 5 ชั่วโมง
- เสนอทางเลือกทั้งหมดแก่ผู้โดยสารในทันที เพื่อพิจารณาเลือกระหว่าง
- รับค่าชดเชยเป็นเงินสดภายใน 14 วันนับแต่วันที่เกิดเหตุ ดังนี้
- 2,000 บาท สำหรับเที่ยวบินที่มีระยะทางไม่เกิน 1,500 กิโลเมตร
- 3,500 บาท สำหรับเที่ยวบินที่มีระยะทาง 1,500-3,500 กิโลเมตร
- 4,500 บาท สำหรับเที่ยวบินที่มีระยะทางเกิน 3,500 กิโลเมตร หรือ
- รับค่าชดเชยเป็นเงินสดภายใน 14 วันนับแต่วันที่เกิดเหตุ ดังนี้
-
- รับค่าชดเชยเป็นวงเงินเพื่อใช้ในการเดินทางครั้งต่อไป บัตรกำนัลการเดินทาง หรือไมล์สะสมตามโครงการสะสมไมล์ หรือสิ่งอื่นแทนค่าชดเชยดังกล่าว โดยมีมูลค่าไม่ต่ำกว่าการชำระค่าชดเชยเป็นเงินสด ภายใน 14 วัน นับแต่วันที่เกิดเหตุเที่ยวบินล่าช้า
- จัดที่พักและการรับส่ง หากต้องพักค้างคืน
- หากผู้โดยสารไม่ประสงค์เดินทางต่อ สายการบินต้องเสนอทางเลือกทั้งหมดแก่ผู้โดยสารในทันที เพื่อพิจารณาเลือกระหว่าง
- รับเงินค่าโดยสารและค่าธรรมเนียมอื่นใดที่ถูกเรียกเก็บคืนเต็มตามจำนวน หรือรับเป็นวงเงินเพื่อใช้ในการเดินทางครั้งต่อไป หรือบัตรกำนัลการเดินทาง หรือไมล์สะสมตามโครงการสะสมไมล์ หรือสิ่งอื่นทดแทน หรือ
- เปลี่ยนแปลงเที่ยวบินเพื่อเดินทางไปยังจุดหมายปลายทางที่ระบุไว้ในบัตรโดยสารหรือไปยังจุดหมายปลายทางอื่นที่ใกล้เคียง หรือ
- การขนส่งทางอื่นที่เหมาะสมเพื่อไปยังจุดหมายปลายทางที่ระบุไว้ในบัตรโดยสาร หรือจุดหมายปลายทางอื่นที่ใกล้เคียงกับจุดหมายปลายทางเดิม
ทั้งนี้ ค่าชดเชยจะยกเว้นเหตุอันเกิดจากเหตุการณ์ภายนอกที่ไม่อาจคาดหมายและไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ แม้สายการบินดำเนินมาตรการอันสมควรแล้วก็ตาม
เที่ยวบินภายในประเทศ ส่วนในกรณีที่เที่ยวบินภายในประเทศล่าช้าหรือยกเลิก ข้อบังคับฉบับใหม่นี้ได้กำหนดให้สายการบินต้องดำเนินการ ดังนี้
1. หากเที่ยวบินล่าช้าเกิน 2 ชั่วโมง สายการบินจะต้อง
- จัดอาหารและเครื่องดื่ม หรือคูปองแลกซื้ออาหารและเครื่องดื่มให้กับผู้โดยสารตามความเหมาะสมกับมื้ออาหารและระยะเวลาที่รอขึ้นอากาศยาน โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย
- อำนวยความสะดวกด้านการติดต่อสื่อสาร โดยจัดอุปกรณ์ให้แก่ผู้โดยสารเพื่อใช้ในการติดต่อสื่อสารด้วยวิธีการใด ๆ เช่น โทรศัพท์ e-mail ตามความจำเป็นและเหมาะสม โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย
- หากผู้โดยสารไม่ประสงค์เดินทางต่อ สายการบินต้องเสนอทางเลือกทั้งหมดแก่ผู้โดยสารในทันทีเพื่อพิจารณาเลือกระหว่าง รับเงินค่าโดยสารคืน หรือรับวงเงินเพื่อใช้ในการเดินทางครั้งต่อไป หรือบัตรกำนัลการเดินทาง หรือไมล์สะสมตามโครงการสะสมไมล์ หรือสิ่งอื่นทดแทน
2. หากเที่ยวบินล่าช้าเกิน 3 ชั่วโมง สายการบินจะต้อง
- จัดอาหารและเครื่องดื่ม และอุปกรณ์สื่อสาร เช่นเดียวกับกรณีล่าช้าเกิน 2 ชั่วโมง
- หากผู้โดยสารไม่ประสงค์เดินทางต่อ สายการบินต้องเสนอทางเลือกทั้งหมดแก่ผู้โดยสารในทันที เพื่อพิจารณาเลือกระหว่าง
- รับเงินค่าโดยสารและค่าธรรมเนียมอื่นใดที่ถูกเรียกเก็บคืนเต็มตามจำนวน หรือรับเป็นวงเงินเพื่อใช้ในการเดินทางครั้งต่อไป หรือบัตรกำนัลการเดินทาง หรือไมล์สะสมตามโครงการสะสมไมล์ หรือสิ่งอื่นทดแทน หรือ
- เปลี่ยนแปลงเที่ยวบินเพื่อเดินทางไปยังจุดหมายปลายทางที่ระบุไว้ในบัตรโดยสารหรือไปยังจุดหมายปลายทางอื่นที่ใกล้เคียง หรือ
- การขนส่งทางอื่นที่เหมาะสมเพื่อไปยังจุดหมายปลายทางที่ระบุไว้ในบัตรโดยสาร หรือจุดหมายปลายทางอื่นที่ใกล้เคียงกับจุดหมายปลายทางเดิม
3. หากเที่ยวบินล่าช้าเกิน 5 ชั่วโมง สายการบินจะต้อง
- จัดอาหารและเครื่องดื่ม และอุปกรณ์สื่อสาร เช่นเดียวกับกรณีล่าช้าเกิน 2 และ 3 ชั่วโมง
- หากผู้โดยสารไม่ประสงค์เดินทางต่อ สายการบินต้องเสนอทางเลือกทั้งหมดแก่ผู้โดยสารในทันที เพื่อพิจารณาเลือกระหว่าง
- รับเงินค่าโดยสารและค่าธรรมเนียมอื่นใดที่ถูกเรียกเก็บคืนเต็มตามจำนวน หรือรับเป็นวงเงินเพื่อใช้ในการเดินทางครั้งต่อไป หรือบัตรกำนัลการเดินทาง หรือไมล์สะสมตามโครงการสะสมไมล์ หรือสิ่งอื่นทดแทน หรือ
- เปลี่ยนแปลงเที่ยวบินเพื่อเดินทางไปยังจุดหมายปลายทางที่ระบุไว้ในบัตรโดยสารหรือไปยังจุดหมายปลายทางอื่นที่ใกล้เคียง หรือ
- การขนส่งทางอื่นที่เหมาะสมเพื่อไปยังจุดหมายปลายทางที่ระบุไว้ในบัตรโดยสาร หรือจุดหมายปลายทางอื่นที่ใกล้เคียงกับจุดหมายปลายทางเดิม
- ชำระค่าชดเชยเป็นเงินสด จำนวน 1,200 บาท (จากเดิม 600 บาท) หรือเป็นวงเงินเพื่อใช้ในการเดินทางครั้งต่อไป บัตรกำนัลการเดินทาง หรือไมล์สะสมตามโครงการสะสมไมล์ หรือสิ่งอื่นแทนค่าชดเชยดังกล่าว โดยมีมูลค่าไม่ต่ำกว่าการชำระค่าชดเชยเป็นเงินสด
ทั้งนี้ ค่าชดเชยจะยกเว้นเหตุอันเกิดจากเหตุการณ์ภายนอกที่ไม่อาจคาดหมายและไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ แม้สายการบินดำเนินมาตรการอันสมควรแล้วก็ตาม
และข้อบังคับฉบับใหม่นี้ ยังครอบคลุมถึงการคุ้มครองผู้โดยสารกรณีเที่ยวบินล่าช้า (ทั้งเที่ยวบินระหว่างประเทศและภายในประเทศ) ขณะที่อากาศยาน (เครื่องบิน) ยังอยู่บนภาคพื้น และผู้โดยสารอยู่ในอากาศยาน (Tarmac Delay) ผู้โดยสารจะได้รับการดูแลเช่นเดียวกับกรณีเที่ยวบินล่าช้า และสายการบินต้องปฏิบัติต่อผู้โดยสารเพิ่มเติม ดังนี้
- จัดให้มีการไหลเวียนอากาศ การปรับอุณหภูมิ และการบริการห้องน้ำภายในห้องโดยสาร
- จัดให้ผู้โดยสารที่มีความจำเป็นต้องได้รับบริการทางการแพทย์อย่างเร่งด่วน เข้าถึงบริการทางการแพทย์โดยเร็ว ให้ผู้ขนส่งอำนวยความสะดวก และให้บริการดังกล่าวอย่างเพียงพอและเหมาะสมเท่าที่สามารถดำเนินการได้
- กรณีล่าช้าเกิน 3 ชั่วโมงและยังไม่มีกำหนดเวลาทำการบินขึ้น (take-off time) ต้องอนุญาตให้ผู้โดยสารลงจากอากาศยาน เว้นแต่ กรณีที่อาจกระทบต่อความปลอดภัย หรือการรักษาความปลอดภัย หรือด้วยเหตุผลด้านการจัดการจราจรทางอากาศ
กรณีเที่ยวบินถูกยกเลิก
- กรณี เที่ยวบินระหว่างประเทศ ถูกยกเลิก หรือปฏิเสธการรับขน สายการบินจะต้องชดเชยผู้โดยสารเช่นเดียวกับกรณีล่าช้าเกินกว่า 10 ชั่วโมง
- กรณี เที่ยวบินภายในประเทศ ถูกยกเลิก หรือปฏิเสธการรับขน สายการบินจะต้องชดเชยผู้โดยสารเช่นเดียวกับกรณีล่าช้าเกินกว่า 5 ชั่วโมง พร้อมการจัดที่พักและการรับส่ง หากต้องพักค้างคืน และชดเชยเป็นเงินสด จำนวน 1,500 บาท (จากเดิม 1,200 บาท) หรือเป็นวงเงินเพื่อใช้ในการเดินทางครั้งต่อไป บัตรกำนัลการเดินทาง หรือไมล์สะสมตามโครงการสะสมไมล์ หรือสิ่งอื่นแทนค่าชดเชยดังกล่าว ทันทีเมื่อเกิดเหตุยกเลิกเที่ยวบิน
- ข้อยกเว้นที่สายการบินไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ในกรณีที่สายการบินแจ้งการยกเลิกเที่ยวบินก่อนวันเวลาเดินทางไม่น้อยกว่า 3 วัน สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศ หรือ 7 วัน สำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ หรือในกรณีที่สายการบินแจ้งน้อยกว่า 3 วัน สำหรับเที่ยวบินภายในประเทศ หรือ 7 วัน สำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ แต่สามารถเปลี่ยนเที่ยวบินให้ผู้โดยสารเดินทางไปยังจุดหมายที่ระบุในบัตรโดยสารได้เร็วหรือช้ากว่าไม่เกิน 3 ชั่วโมง จากวันและเวลาเดิม และในกรณีที่การยกเลิกเที่ยวบินเกิดจากเหตุการณ์ภายนอกที่ไม่อาจคาดหมายและไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ แม้สายการบินดำเนินมาตรการอันสมควรแล้วก็ตาม
ข้อบังคับของคณะกรรมการการบินพลเรือน ฉบับที่ 101 นี้ จึงเป็นอีกก้าวสำคัญในการยกระดับมาตรฐานการคุ้มครองสิทธิของผู้โดยสารในเที่ยวบินแบบประจำภายในประเทศและระหว่างประเทศของอุตสาหกรรมการบินของไทย ซึ่งทางสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย ก็จะเร่งสร้างความเข้าใจให้แก่สายการบินและผู้โดยสารอย่างทั่วถึง เพื่อให้การปฏิบัติตามข้อบังคับเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเกิดประโยชน์สูงสุดแก่ผู้ใช้บริการทุกคน
ทั้งนี้ ผู้โดยสารสามารถศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับคุ้มครองสิทธิผู้โดยสารได้ที่ https://www.caat.or.th/
