ใครที่เคยสงสัยว่าคนที่มีร่างกายแข็งแรง เหตุใดจึงเสียชีวิตก่อนวัยอันควรจากภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลันในขณะที่ออกกำลังกายหรือเล่นกีฬา วันนี้ Tonkit360 รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องนี้มาฝากกัน
หากสังเกตจากข่าวการเสียชีวิตของนักกีฬาชื่อดังที่เกิดอาการวูบคาสนามแข่งขัน มักจะเป็นนักกีฬาที่อายุน้อย ๆ ทั้งสิ้น ซึ่งการเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลันนั้น สามารถเกิดขึ้นได้กับกลุ่มคนที่ยังมีอายุน้อย และร่างกายแข็งแรง
ภาวะหัวใจล้มเหลวนั้นเกิดขึ้นได้หลายสาเหตุ แต่ในกรณีที่เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันขณะออกกำลังกายนั้น มักมีสาเหตุมาจากโรคกล้ามเนื้อหัวใจหนา ซึ่งพบได้ในนักกีฬาที่มีการออกกำลังกายเป็นประจำ แต่ไม่มีเคยมีอาการเตือนใด ๆ มาก่อน โดยมักพบในผู้ที่มีอายุไม่เกิน 35 ปี
กล้ามเนื้อหัวใจหนา เกิดขึ้นได้อย่างไร?
กล้ามเนื้อหัวใจหนา หรือ HCM (Hypertrophic Cardiomyopathy) เป็นภาวะที่มีความหนาตัวอย่างผิดปกติของกล้ามเนื้อหัวใจ จึงทำให้กล้ามเนื้อหัวใจมีความยืดหยุ่นน้อยลง หัวใจบีบตัวได้น้อย และมีช่องว่างสำหรับการไหลเวียนเลือดในหัวใจได้น้อย เป็นหนึ่งในสาเหตุของการเกิดภาวะหัวใจวายเฉียบพลันขณะออกกำลังกาย หรือในสภาวะที่หัวใจบีบตัวสูบฉีดโลหิตมากกว่าปกติ
พบบ่อยในคนที่มีร่างกายแข็งแรง
HCM มักพบบ่อยในผู้ที่มีร่างกายแข็งแรง ไม่เคยมีอาการใด ๆ แสดงมาก่อน และไม่ทราบว่าตนเองมีกล้ามเนื้อหัวใจหนาตัว ซึ่งการออกกำลังกายแบบเวทเทรนนิ่งที่เป็นที่นิยมกันนั้น เป็นการออกกำลังกายที่ส่งผลให้กล้ามเนื้อหัวใจห้องล่างซ้ายหนามากขึ้นกว่าการออกกำลังกายประเภทอื่น ๆ ขณะที่การปั่นจักรยานก็เป็นการออกกำลังกายอีกรูปแบบหนึ่งที่ส่งผลให้กล้ามเนื้อหัวใจหนาขึ้นได้เช่นกัน
รู้ได้อย่างไรว่าอยู่ในภาวะเสี่ยง
หากมีกล้ามเนื้อหัวใจหนามากกว่า 13-15 มิลลิเมตร ถือว่ามีโอกาสเสี่ยงที่จะเกิด “ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจหนา” หากกล้ามเนื้อหัวใจหนามาก จะเข้าไปขัดขวางระบบไหลเวียนเลือด ทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น
ดังนั้น หากมีภาวะกล้ามเนื้อหัวใจหนาโดยไม่รู้ตัวมาก่อน แล้วยังคงออกกำลังกายอย่างหนักจนทำให้หัวใจต้องทำงานหนักมาก จึงเป็นเหตุผลที่ว่าทำไมนักกีฬาเสี่ยงต่อภาวะหัวใจวายเฉียบพลันได้นั่นเอง
ลงแข่งวิ่งมาราธอน ต้องตรวจเช็กหัวใจด้วย
กรณีของการวิ่งมาราธอน เป็นกีฬาที่ต้องใช้งานกล้ามเนื้อมัดใหญ่แบบซ้ำ ๆ และต่อเนื่อง จึงถือเป็นกีฬาที่ออกกำลังกายในระดับหนัก ดังนั้น จึงครรเข้ารับการตรวจสุขภาพ โดยเฉพาะการตรวจเช็กหัวใจอย่างละเอียด เพราะหากมีภาวะกล้ามเนื้อหัวใจหนาแอบแฝงอยู่และลงแข่งขัน ก็อาจเสี่ยงต่อการเกิดภาวะหัวใจวายเฉียบพลันได้
โดยการตรวจหัวใจนั้น จะเป็นการตรวจร่างกายโดยแพทย์เฉพาะทางด้านโรคหัวใจ เพื่อดูลักษณะคลื่นไฟฟ้าหัวใจ และความหนาของกล้ามเนื้อหัวใจ และหลอดเลือดหัวใจ เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐาน สำหรับนักกีฬาหรืออาชีพที่ต้องใช้พละกำลังต่อเนื่องทุกประเภท
