“ทิ้งเด็กไว้ลำพัง” ระวังจะโดนโทษทั้งจำและปรับ!

นอกจากปัญหาการลืมเด็กในรถที่พบเห็นอยู่บ่อย ๆ แล้ว การปล่อยลูกอยู่บ้านคนเดียวก็เป็นปัญหาที่คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองบางท่านปล่อยปละละเลยด้วยเหมือนกัน เพราะคิดว่าอยู่ในบ้านไม่น่าจะมีอันตรายใด ๆ หรือบางคนก็มีความจำเป็นที่ต้องทิ้งลูกไว้ที่บ้านเพียงลำพังเพื่อไปทำงานหาเลี้ยงครอบครัว จนเกิดอันตรายหรือเหตุสลดตามมา

แต่รู้หรือไม่ การปล่อยเด็กไว้เพียงลำพังถือเป็นเรื่องที่ผิดกฎหมาย ซึ่งในประเทศไทยมีทั้ง พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 และกฎหมายอาญา พ.ศ. 2499 ที่ระบุในเรื่องนี้ไว้ชัดเจน

พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546

มาตรา 25 บัญญัติไว้ว่าผู้ปกครองต้องไม่กระทําการ ดังต่อไปนี้

(1) ทอดทิ้งเด็กไวในสถานรับเลี้ยงเด็กหรือสถานพยาบาล หรือไว้กับบุคคลที่รับจ้างเลี้ยงเด็กหรือที่สาธารณะหรือสถานที่ใด ๆ โดยเจตนาที่จะไม่รับเด็กกลับคืน

(2) ละทิ้งเด็กไว้ ณ สถานที่ใด ๆ โดยไม่จัดให้มีการป้องกันดูแลสวัสดิภาพหรือให้การเลี้ยงดูที่เหมาะสม

(3) จงใจหรือละเลยไม่ให้สิ่งที่จําเป็นแก่การดํารงชีวิตหรือสุขภาพอนามัยจนน่าจะเกิดอันตรายแก่ร่างกายหรือจิตใจของเด็ก

มาตรา 26 (2) บัญญัติว่า ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมายอื่น ไม่ว่าเด็กจะยินยอมหรือไม่ห้ามมิให้ผู้ใดกระทำการจงใจหรือละเลยไม่ให้สิ่งจำเป็นแก่การดำรงชีวิตหรือรักษาพยาบาลแก่เด็กที่อยู่ในความดูแลของตน จนน่าจะเกิดอันตรายแก่ร่างกายหรือจิตใจของเด็ก

หากผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา 26 ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ. 2499

มาตรา 306 บัญญัติว่าผู้ใดทอดทิ้งเด็กอายุยังไม่เกินเก้าปีไว้ ณ ที่ใดเพื่อให้เด็กนั้นพ้นไปเสียจากตน โดยประการที่ทำให้เด็กนั้นปราศจากผู้ดูแล ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 6,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

มาตรา 307 บัญญัติว่าผู้ใดมีหน้าที่ตามกฎหมายหรือตามสัญญาต้องดูแลผู้ซึ่งพึ่งตนเองมิได้ เพราะอายุ ความป่วยเจ็บ กายพิการหรือจิตพิการ ทอดทิ้งผู้ซึ่งพึ่งตนเองมิได้นั้นเสียโดยประการที่น่าจะเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่ชีวิต ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 6,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

มาตรา 308 บัญญัติว่าถ้าการกระทำความผิดตามมาตรา 306 หรือ มาตรา 307 เป็นเหตุให้ผู้ถูกทอดทิ้งถึงแก่ความตาย หรือรับอันตรายสาหัส ผู้กระทำต้องระวางโทษดังที่บัญญัติไว้ในความผิดฐานฆ่าคนตายโดยไม่เจตนา หรือฐานทำร้ายร่างกายบาดเจ็บสาหัส (มาตรา 290 มาตรา 297 หรือมาตรา 298)

เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี ไม่ควรอยู่ลำพัง!

รศ.นพ.อดิศักดิ์ ผลิตผลการพิมพ์ ผู้อำนวยการสถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า เด็กอายุน้อยกว่า 12 ปี ไม่ควรปล่อยให้อยู่บ้านตามลำพัง

โดยเด็กจะสามารถอยู่ได้ด้วยตนเองเมื่ออายุประมาณ 12 ปี แต่ถึงกระนั้นก็ต้องได้รับการฝึกฝน ได้รับการสอน ตั้งแต่อายุ 10 ปีขึ้นไป ด้วยการฝึกการทดสอบการแก้ไขปัญหาต่างๆ รวมถึงกรณีฉุกเฉินด้วย ซึ่งเป็นลักษณะเด็กอยู่คนเดียว (Home Alone) พร้อมทั้งจัดสิ่งแวดล้อมให้ปลอดภัย และมีการประเมินแล้วว่าสามารถอยู่ได้ตามลำพัง

รศ.นพ.อดิศักดิ์ แนะนำว่าเด็กที่สามารถอยู่บ้านได้ตามลำพังควรมีความพร้อม ดังต่อไปนี้

• สภาพร่างกายและสภาพจิตใจแข็งแรง
• สามารถแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้
• มีความมั่นใจในการอยู่บ้านเพียงลำพัง

นอกจากนี้ หากจำเป็นต้องปล่อยให้เด็กอยู่บ้านคนเดียว ผู้ปกครองควรปฏิบัติดังต่อไปนี้

• ติดเบอร์โทรศัพท์ที่สำคัญไว้ในที่มองเห็นง่ายด้วย
• เก็บสิ่งของอันตรายและยาอันตรายไว้ในที่ปลอดภัย
• สื่อสารกับเด็กถึงกฎ กติกา ในการอยู่บ้านเพียงลำพังว่าสิ่งใดทำได้ หรือห้ามทำ
• โทรศัพท์สอบถามเด็กเป็นระยะ ๆ และไม่ควรปล่อยให้เด็กอยู่บ้านตามลำพังบ่อยเกินไป

ข้อมูล : พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ.2546 / ประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ. 2499