“โพล” การเมืองมีผลอย่างไรต่อการเลือกตั้ง

ถ้าต้องการสำรวจความนิยม สำรวจความเชื่อ ความคิดเห็น ไปจนถึงพฤติกรรมของผู้คนในสังคม  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแวดวงการเมือง ผลสำรวจ หรือ โพล นั้นเรียกได้ว่าเป็นอาวุธข้างกายนักการเมือง และ พรรคการเมืองทั้งหลายเลยทีเดียว เมื่อเป็นแบบนี้แล้วเรามาดูกันว่าทำไม “โพล” หรือ “ผลสำรวจ” จึงมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจของสังคมได้

ความน่าเชื่อถือของสำนักโพล 

เมื่อสำนักโพล โดยส่วนใหญ่เกิดจากสถาบันการศึกษา ความน่าเชื่อถือของ สำนักโพล จึงเป็นที่ยอมรับในวงกว้าง และ สื่อสามารถใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงในการรายงานความนิยม และ พฤติกรรมของคนในสังคมได้ 

ขณะเดียวกันวิธีการจัดทำ “โพล” นั้นเรียกได้ว่าเป็นศาสตร์ทางด้าน สารนิเทศอย่างหนึ่งมีการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่าง การออกแบบคำถามในแบบสอบถาม วิธีการสำรวจที่มีทั้งสอบถามโดยตรง สอบถามผ่านโทรศัพท์ หรือ สอบถามทางอินเทอร์เนต จากนั้นจะมีการการประมวลผลออกมาเป็นตัวเลขเอาไปให้อ้างอิงกัน

ในเมืองไทยมีสถาบันเพื่อการวิจัย และ สถาบันการศึกษาที่ จัดทำโพล มาอย่างต่อเนื่องอยู่หลายสถาบัน แต่ที่น่าเชื่อถือและสื่อมวลชนมักใช้มาอ้างอิงในการนำเสนอข่าวมากที่สุดมีอยู่สองแห่งคือ นิด้า โพล ซึ่งเป็นของ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ สำนักโพลแห่งแรกของเมืองไทย อีกแห่งคือ สวนดุสิตโพล ที่มีความเชี่ยวชาญในการทำโพลตามหลัก “สารนิเทศ” (INFORMATION) โดยเริ่มต้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2535

คำถามของโพล ที่เรียกความสนใจจากสังคม 

เคยมีการตั้งคำถามว่า โพล คือการชี้นำสังคมหรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กับแบบสอบถามที่เกี่ยวกับการเมือง เพราะความน่าเชื่อถือของโพล บวกกับช่วงเวลาที่คนในสังคมยังไม่มีการตัดสินใจ ผลจาก “โพล” จะกลายเป็นตัวกระตุ้นและตัวชี้นำชั้นดีที่จะทำให้คนที่ยังลังเล ตัดสินใจเลือกว่าจะไปทางไหน 

ทั้งนี้วิธีการโพลหลักๆมีด้วยกัน 4 แบบคือ Benchmark Survey การสำรวจที่ต้องการได้ข้อมูลในเชิงเปรียบเทียบและเทียบเคียงเช่นการเลือกตั้งที่มีการแข่งขันผู้ที่ลงสมัครเลือกตั้งต้องการรู้ว่าผู้ที่จะลงคะแนนเสียงเลือกตั้งมีความคิดเห็นหรือความต้องการในเรื่องใดบ้างเพื่อกำหนดเป็นนโยบายหรือแนวทางในการหาเสียง

Tracking Survey เป็นลักษณะของการสำรวจแบบต่อเนื่องเพื่อต้องการทราบความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงเช่นถ้าเป็นการเลือกตั้งก็จะทำให้ทราบการเปลี่ยนแปลงของคะแนนเสียงการสำรวจลักษณะนี้มักจะทำเป็นระยะๆต่อเนื่อง

FocusGroups เป็นรูปแบบของการรวบรวมความเห็นที่แตกต่างจากโพลอื่นๆ

เนื่องจากตัวโฟกัสกรุ๊ปไม่ใช่โพลในตัวเองแต่เป็นการระดมความคิดเห็นหรือสัมภาษณ์แบบเจาะลึกกับกลุ่มตัวอย่างจำนวน 10-20 คนซึ่งจะได้ข้อมูลเชิงลึก

Exit Poll เป็นการสำรวจความคิดเห็นหลังการเลือกตั้งหรือเลือกผู้นำโดยจะทำการสำรวจผู้มีสิทธิเลือกตั้งหลังจากใช้สิทธิเลือกตั้งแล้ว

“โพล” มีผลต่อผลการเลือกตั้งจริงหรือ 

ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาที่ผ่านมา ทันทีที่เริ่มต้นการนับคะแนน ผลของ Exit Poll ก็ถูกเผยแพร่ได้ทันทีและผลของ Exit Poll นั้นเรียกได้ว่าแทบจะตรงกับผลการนับคะแนนจริง  สำหรับเมืองไทยนั้นมีการทำโพล เพื่อสำรวจผลการเลือกตั้งเช่นกันแต่ทาง กกต. ได้กำหนดเอาไว้ในปี 2554 ว่าห้ามทำการเผยแพร่โพลก่อนการเลือกตั้งเป็นเวลา 7 วันจนกว่าจะปิดหีบลงคะแนน เพื่อไม่ให้ “โพล” เป็นตัวชี้นำประชาชน 

แต่ถึงจะห้ามมีการเผยแพร่โพล เป็นเวลา 7 วันก่อนการเลือกตั้ง แต่โพลในรูปแบบของ Tracking Survey ที่ทุกสำนักเปิดผยมาโดยตลอดก็สามารถชี้นำประชาชนได้อยู่แล้ว เหนืออื่นใดยังเป็นผลดีต่อ นักการเมือง และ พรรคการเมืองด้วยว่าจะกำหนดทิศทางในการหาคะแนนเสียงอย่างไร 

เมื่อเป็นเช่นนี้ “โพล” มีผลต่อการเลือกตั้ง และมี ผลต่อใจของคนลงคะแนนอย่างยิ่งส่วนจะมีผลต่อการตัดสินใจด้วยหรือไม่นั้น ปลายเดือนกุมภาพันธ์ปี  2562 น่าจะได้เห็นผลกัน