Naive Art ศิลปะแบบเด็กๆ ที่ไม่ได้มาจากเด็ก

ใกล้วันเด็กเราก็ขอเกาะกระแสก่อน ด้วยงานศิลปะแบบเด็กๆ ที่ความเป็นมาและความสำคัญไม่เด็ก

เราอยากแนะนำอีกหนึ่งลัทธิทางศิลปะที่ถูกจัดกลุ่มอย่างจริงจังและน่าสนใจมาก Naive Art (นาอีฟ อาร์ต) คือศิลปะที่สร้างขึ้นโดยคนที่ไม่ได้เรียนศิลปะ การแสดงออกแบบเด็กๆ หรือใช้คำว่าไร้เดียงสา ไม่เคยถูกแต่งแต้มความรู้ทางศิลปะมาก่อนเลย ผลงานนั้นๆ เลยเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว

คำว่า Naive แปลตรงๆ ได้ว่า ไร้เดียงสา ไม่มีประสบการณ์ ซึ่งสามารถอธิบายงานศิลปะลัทธินี้ไว้หมดแล้ว

ถ้าจะนับ Naive เป็นศิลปะจากคนที่ไม่ได้เรียนศิลปะโดยตรง คงต้องนับว่ามีมาตั้งแต่ยุคหินแล้ว ภาพเขียนบนฝาผนังที่เราเห็นกันทุกวันนี้ก็เกิดจากคนที่ไม่ได้เรียนศิลปะมาก่อน แต่วาดไปตามที่เห็น แกะสลักไปตามที่เห็น ก็ถือว่าเป็นศิลปะแบบ Naive เหมือนกัน

เมื่อถึงยุคที่มีการเปิดโรงเรียนหรือสถาบันศิลปะขึ้น คนที่ได้เรียนก็จะต้องเริ่มจากการเรียนพื้นฐานก่อน เรียนวาดตามความถูกต้อง ทั้งโครงสร้าง และแสงเงา แต่ก็ยังมีหลายคนที่ไม่ได้เรียนศิลปะ แต่ชื่นชอบมันมากๆ บางคนศึกษาด้วยตัวเอง ลาออกจากงานประจำมาเขียนภาพอย่างเดียว หนึ่งในนั้นคือ อ็องรี รูโซ

Self Portrait from L’ile Saint Louis (1890)

อ็องรี รูโซ ศิลปินที่ทำให้ Naive Art เป็นที่ยอมรับมาจนถึงปัจจุบัน

Henri Rousseau ศิลปินคนดังที่เป็นที่รู้จักในนามศิลปินลัทธิ Naive เพราะเขาไม่เคยเรียนศิลปะมาก่อน ด้วยความชื่นชอบส่วนตัวและศึกษาหาความรู้ด้วยตัวเอง มุ่งมั่นที่จะทำงานศิลปะแบบจริงจัง ทำให้เขาสร้างผลงานที่จริงใจ เป็นสไตล์ของตัวเองเรื่อยๆ

ถึงแม้เขาจะเคลมตัวเองว่ามีธรรมชาติเป็นครูสอนทุกอย่าง แต่เขาก็ได้คำแนะนำมาจากเพื่อนศิลปินด้วยเหมือนกัน และความที่รู้จักศิลปินเยอะทำให้คอนเนคชั่นดี ได้แสดงงานในหลายๆ ครั้ง จากไม่ได้รับการยอมรับในผลงานช่วงแรกๆ ก็กลับเป็นที่รู้จักและยอมรับมากขึ้นในภายหลัง

The Hungry Lion Throws Itself on the Antelope (1905)

การวาดรูปธรรมชาติคือสิ่งที่รูโซโปรดปรานที่สุด

แน่นอนว่าทุกการเริ่มต้นความเปลี่ยนแปลงย่อมไม่ได้รับการยอมรับ ศิลปินที่ร่ำเรียนมานานย่อมเกิดความคิดว่าไม่ยุติธรรมกับตัวเอง ที่คนที่ไม่ได้เรียนศิลปะจะมาโด่งดังหรือเป็นที่รู้จักมากขนาดนี้ แต่เมื่อเขาทำผลงานศิลปะไปเรื่อยๆ ความเป็นตัวของตัวเองเริ่มชัดเจนขึ้น สิ่งที่เขาแสดงออกมาอย่างซื่อๆ แข็งกระด้างนั้นจริงใจ มีความหมาย

คนที่ไม่ได้เรียนศิลปะมาก่อนอย่างศิลปิน Naive จะมีการวาดโครงและแสงเงาตามที่เห็น คือไม่ได้ประดิษฐ์ให้มีความเป็นภาพวาดเหมือนคนที่ศึกษามา สีดิบๆ ไม่ได้ผสม ส่วนใหญ่จะชอบตัดเส้นด้วยสีเข้ม

ถึงแม้ว่าคำว่า Naive จะใช้สำหรับคนที่ไม่ได้เรียนศิลปะมา แต่ในปัจจุบันศิลปินหลายคนก็เริ่มหันไปทำผลงานไร้เดียงสาสไตล์ Naive เยอะเหมือนกัน นั่นคือการหาลายเส้นของตัวเองในสไตล์ที่เหมือนไม่ปรุงแต่ง คือไม่ได้เป๊ะมากตามความถูกต้อง แต่เน้นคาแรคเตอร์มากกว่า

Naive เป็นอีกอย่างที่ทำให้เห็นว่า ศิลปะ ไม่ใช่เรื่องของคนที่เรียนศิลปะเท่านั้น แต่ใครๆ ก็สามารถเข้าถึงมันได้ถ้าเราให้ความสนใจมัน

 

อ้างอิงข้อมูลจาก http://all-art.org/art_20th_century/modern_art/Naive%20art1.htm , http://www.ginagallery.com/asp/WhatIsNaiveArt.asp , https://artsandculture.google.com/theme/YwLC8yxnsRUtJA